07h00 - 17h00 từ Thứ 2 đến Chủ nhật
Mổ nội soi tuyến tiền liệt (TURP) là phương pháp phẫu thuật qua đường niệu đạo nhằm loại bỏ phần mô tuyến tiền liệt đang chèn ép đường tiểu. Đây là lựa chọn thường được cân nhắc khi người bệnh có triệu chứng đường tiểu mức độ vừa đến nặng, dùng thuốc không cải thiện hoặc đã xuất hiện biến chứng do tắc nghẽn đường tiểu.
TURP không phải là mổ nội soi ổ bụng và cũng không cần rạch da vùng bụng. Dụng cụ phẫu thuật được đưa từ đầu dương vật, đi qua niệu đạo để tiếp cận tuyến tiền liệt. Mặc dù được thực hiện phổ biến và có hiệu quả tốt, TURP vẫn là một cuộc phẫu thuật nên người bệnh cần được đánh giá đầy đủ về chỉ định, nguy cơ gây mê, bệnh nền và ảnh hưởng đến chức năng xuất tinh.
Tham vấn chuyên môn:
- Nội dung chỉ định và kỹ thuật ngoại khoa: BSCKII Lê Bá – Ngoại khoa.
- Nội dung đánh giá bệnh nền, thuốc đang sử dụng: BSCKII Nguyễn Quốc Tiến – Nội khoa.
- Nội dung vận động và phục hồi sau phẫu thuật: BSCKI Phan Đình Long – Cơ xương khớp.
I. Mổ nội soi tuyến tiền liệt TURP là gì?
TURP là viết tắt của “Transurethral Resection of the Prostate”, nghĩa là cắt đốt nội soi tuyến tiền liệt qua niệu đạo. Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ sử dụng một dụng cụ gọi là máy cắt nội soi có camera, nguồn sáng và vòng điện để cắt từng mảnh mô tuyến tiền liệt gây tắc nghẽn.
Theo NHS, dụng cụ phẫu thuật được đưa qua niệu đạo để loại bỏ các mảnh mô tuyến tiền liệt, thời gian thực hiện thường khoảng một giờ tùy lượng mô cần xử lý. Người bệnh không cần khâu hay băng vết mổ ngoài da. (Nguồn: NHS – Transurethral resection of the prostate (TURP))
Cần hiểu rằng mổ nội soi tuyến tiền liệt (TURP) chủ yếu tạo một đường dẫn rộng hơn trong phần tuyến tiền liệt bao quanh niệu đạo. Phẫu thuật không nhất thiết lấy toàn bộ tuyến tiền liệt và không tương đương với phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt triệt căn điều trị ung thư.
II. Khi nào người bệnh có thể được chỉ định TURP?
Theo BSCKII Lê Bá, không phải trường hợp phì đại tuyến tiền liệt nào cũng cần phẫu thuật. Người bệnh có triệu chứng nhẹ có thể được theo dõi, điều chỉnh lối sống hoặc sử dụng thuốc theo chỉ định.
Theo Viện Quốc gia về Bệnh đái tháo đường, Tiêu hóa và Thận Hoa Kỳ – NIDDK, phẫu thuật có thể được xem xét khi thuốc không hiệu quả, triệu chứng gây ảnh hưởng đáng kể hoặc người bệnh đã xuất hiện biến chứng. (Nguồn: NIDDK – Enlarged Prostate, Benign Prostatic Hyperplasia)
Bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật phì đại tuyến tiền liệt khi người bệnh gặp một hoặc nhiều tình trạng sau:
- Dòng tiểu yếu, tiểu ngắt quãng hoặc phải rặn kéo dài.
- Tiểu nhiều lần, tiểu gấp, tiểu đêm ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ.
- Cảm giác bàng quang không được làm rỗng sau khi đi tiểu.
- Bí tiểu tái phát hoặc phải đặt ống thông tiểu.
- Nhiễm trùng đường tiết niệu tái diễn do nước tiểu tồn lưu.
- Sỏi bàng quang liên quan đến tắc nghẽn đường tiểu.
- Tiểu máu tái phát do phì đại tuyến tiền liệt.
- Bàng quang hoặc chức năng thận bị ảnh hưởng.
- Điều trị bằng thuốc không đáp ứng hoặc gây tác dụng không mong muốn.
Mayo Clinic cũng cho biết TURP có thể được sử dụng để điều trị hoặc phòng ngừa các biến chứng như bí tiểu, nhiễm trùng tái phát, sỏi bàng quang, tổn thương bàng quang – thận và tiểu máu. (Nguồn: Mayo Clinic – Transurethral resection of the prostate)
Kích thước tuyến tiền liệt không phải yếu tố duy nhất quyết định có cần mổ hay không. Bác sĩ còn phải xem xét mức độ triệu chứng, lượng nước tiểu tồn dư, tốc độ dòng tiểu, tình trạng bàng quang, tuổi, bệnh nền, thuốc đang dùng và mong muốn bảo tồn khả năng sinh sản.
III. Người bệnh cần chuẩn bị gì trước mổ TURP?
Theo BSCKII Lê Bá, trước quy trình mổ TURP, người bệnh thường được đánh giá toàn diện để giảm nguy cơ chảy máu, nhiễm trùng và biến cố tim mạch – hô hấp.
Tùy tình trạng, quá trình chuẩn bị có thể bao gồm:
- Khai thác triệu chứng đường tiểu và tiền sử bí tiểu.
- Thăm khám tuyến tiền liệt.
- Xét nghiệm máu, nước tiểu và chức năng thận.
- Đo lượng nước tiểu tồn dư hoặc siêu âm hệ tiết niệu.
- Đánh giá tim mạch, hô hấp và nguy cơ gây mê.
- Rà soát thuốc chống đông, thuốc kháng kết tập tiểu cầu và thuốc giảm đau.
- Điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu nếu có.
- Trao đổi về nguy cơ xuất tinh ngược dòng và khả năng sinh sản.
Mayo Clinic lưu ý một số thuốc như warfarin, clopidogrel, aspirin, ibuprofen hoặc naproxen có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Tuy nhiên, người bệnh không được tự ý ngừng thuốc mà phải thực hiện theo kế hoạch của bác sĩ điều trị và bác sĩ gây mê. (Nguồn: Mayo Clinic – Transurethral resection of the prostate)
Người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi, suy thận hoặc tiền sử đột quỵ cần thông báo đầy đủ. Việc tối ưu bệnh nền trước mổ là một phần quan trọng quyết định mức độ an toàn.
IV. Quy trình mổ nội soi tuyến tiền liệt TURP
Thông thường, mổ tuyến tiền liệt qua niệu đạo được tiến hành theo các bước sau:
| Giai đoạn | Nội dung thực hiện |
| Gây mê – gây tê | Người bệnh được gây mê toàn thân hoặc gây tê tủy sống, tùy sức khỏe và đánh giá của bác sĩ gây mê. |
| Đưa máy nội soi | Bác sĩ đưa máy cắt nội soi qua niệu đạo đến vị trí tuyến tiền liệt, không tạo đường rạch ngoài da. |
| Cắt mô tắc nghẽn | Vòng điện tại đầu dụng cụ cắt từng mảnh mô đang chèn ép niệu đạo. |
| Cầm máu | Các điểm chảy máu được đốt cầm máu dưới quan sát nội soi. |
| Lấy bệnh phẩm | Mảnh mô được hút hoặc rửa khỏi bàng quang và có thể gửi xét nghiệm giải phẫu bệnh. |
| Đặt ống thông tiểu | Ống thông được đặt để dẫn lưu nước tiểu và rửa bàng quang, hạn chế cục máu đông gây tắc. |
| Theo dõi hậu phẫu | Nhân viên y tế theo dõi huyết áp, nhịp tim, nước tiểu, chảy máu và khả năng đi tiểu sau rút ống thông. |
Theo Hiệp hội Phẫu thuật Tiết niệu Anh – BAUS, bác sĩ cắt phần trung tâm gây tắc nghẽn thành từng mảnh, cầm máu và đặt ống thông để rửa bàng quang. Thời gian phẫu thuật trung bình khoảng 45–60 phút, nhưng có thể thay đổi theo kích thước tuyến và mức độ phức tạp. (Nguồn: BAUS – Transurethral Resection of the Prostate for Benign Disease)
V. Mổ TURP có an toàn không?
TURP là phương pháp đã được áp dụng trong nhiều năm và thường đem lại cải thiện rõ rệt về dòng tiểu. Hiệp hội Tiết niệu châu Âu nhận định đây là một phẫu thuật phổ biến, giúp loại bỏ phần tuyến tiền liệt gây cản trở và làm người bệnh đi tiểu dễ dàng hơn. (Nguồn: European Association of Urology – Transurethral Resection of the Prostate for BPE)
Tuy nhiên, không có phẫu thuật nào an toàn tuyệt đối. Mức độ rủi ro của mổ nội soi tuyến tiền liệt (TURP) phụ thuộc vào tuổi, kích thước tuyến, bệnh tim phổi, khả năng đông máu, tình trạng nhiễm trùng, kỹ thuật được sử dụng và kinh nghiệm của ê-kíp.
1. Các biểu hiện thường gặp sau TURP
- Tiểu buốt hoặc nóng rát tạm thời.
- Đi tiểu nhiều lần hoặc tiểu gấp.
- Nước tiểu hồng hoặc có một lượng máu nhỏ.
- Khó kiểm soát tiểu trong những ngày đầu.
- Khó tiểu tạm thời sau khi rút ống thông.
- Xuất tinh ngược dòng.
Các triệu chứng kích thích đường tiểu thường giảm dần trong quá trình lành thương. Dòng tiểu có thể cải thiện sớm, trong khi tiểu gấp và tiểu nhiều có thể cần thêm thời gian nếu bàng quang đã bị ảnh hưởng lâu ngày.
2. Một số nguy cơ cần được tư vấn trước mổ
| Nguy cơ | Tần suất tham khảo theo BAUS |
| Tiểu buốt, tiểu nhiều và chảy máu nhẹ tạm thời | Gặp ở phần lớn người bệnh |
| Xuất tinh ngược dòng | Khoảng 65–75% |
| Chảy máu cần truyền máu hoặc can thiệp lại | Khoảng 2–10% |
| Hẹp niệu đạo, bí tiểu hoặc cần điều trị lại | Khoảng 2–10% |
| Rối loạn cương sau mổ | Khoảng 2–10% |
| Biến cố liên quan dịch rửa, gây mê hoặc tim mạch | Khoảng 0,4–2% |
Lưu ý: Các tỷ lệ trên là mức ước tính theo tài liệu BAUS và không dùng để dự đoán chính xác nguy cơ của từng người. Bác sĩ gây mê và bác sĩ ngoại khoa cần đánh giá nguy cơ cá nhân trước khi phẫu thuật.
TURP sử dụng điện cực lưỡng cực hiện nay có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ hội chứng TUR do hấp thu dịch rửa. Dù vậy, người bệnh vẫn cần được theo dõi chảy máu, điện giải và tim mạch trong giai đoạn hậu phẫu.
VI. Xuất tinh ngược dòng sau TURP có nguy hiểm không?
Xuất tinh ngược dòng xảy ra khi tinh dịch đi vào bàng quang thay vì thoát ra ngoài qua niệu đạo. Người bệnh vẫn có thể đạt cực khoái nhưng lượng tinh dịch xuất ra rất ít hoặc không có.
Tình trạng này thường không gây nguy hiểm và tinh dịch sẽ được thải ra ngoài theo nước tiểu. Tuy nhiên, khả năng có con tự nhiên có thể giảm rõ rệt. Vì vậy, nam giới còn nhu cầu sinh con cần trao đổi với bác sĩ về lưu trữ tinh trùng hoặc các phương pháp điều trị khác trước khi quyết định mổ nội soi tuyến tiền liệt (TURP).
Xuất tinh ngược dòng không đồng nghĩa với liệt dương. Nguy cơ rối loạn cương sau TURP thấp hơn nhiều so với nguy cơ thay đổi đường xuất tinh, nhưng vẫn có thể xảy ra ở một tỷ lệ nhất định.
VII. Chăm sóc và phục hồi sau mổ TURP
Theo BSCKI Phan Đình Long, người bệnh thường được đặt ống thông tiểu ít nhất 24–48 giờ. Thời gian nằm viện phổ biến khoảng 1–4 ngày, tùy mức độ chảy máu, khả năng đi tiểu, bệnh nền và quy trình của cơ sở điều trị. Người bệnh có thể trở lại sinh hoạt thông thường sau khoảng 2–4 tuần, nhưng quá trình lành hoàn toàn có thể kéo dài đến sáu tuần.
Trong thời gian hồi phục nên:
- Uống nước theo hướng dẫn của bác sĩ; người suy tim hoặc suy thận không nên tự ý uống quá nhiều.
- Dùng thuốc giảm đau, kháng sinh hoặc thuốc khác đúng đơn.
- Tránh mang vác nặng, chạy, đạp xe và lao động gắng sức.
- Không rặn mạnh khi đại tiện; nên phòng táo bón.
- Tập đi bộ nhẹ, tăng dần thời gian theo khả năng.
- Tập cơ sàn chậu theo hướng dẫn nếu có tiểu són.
- Chỉ quan hệ tình dục trở lại khi bác sĩ xác nhận vùng phẫu thuật đã ổn định.
- Tái khám đúng lịch để đánh giá dòng tiểu, nước tiểu tồn dư và kết quả giải phẫu bệnh.
Người có đau lưng, thoái hóa khớp gối hoặc hạn chế vận động cần điều chỉnh bài tập và tư thế sinh hoạt. Không nên nằm bất động kéo dài, nhưng cũng không nên tập nặng quá sớm.
VIII. Khi nào cần đến bệnh viện ngay?
Người bệnh phải liên hệ cơ sở y tế hoặc đến khoa cấp cứu khi có:
- Hoàn toàn không thể đi tiểu.
- Nước tiểu đỏ đậm, chảy máu tăng hoặc có nhiều cục máu đông.
- Ống thông tiểu không dẫn lưu được nước tiểu.
- Sốt cao, rét run hoặc mệt lả.
- Đau bụng dưới, đau vùng chậu tăng nhanh.
- Buồn nôn, lơ mơ, đau đầu hoặc lú lẫn bất thường.
- Đau ngực, khó thở, sưng đau một bên chân.
- Tiểu buốt, tiểu đục hoặc nước tiểu có mùi hôi ngày càng nặng.
Máu trong nước tiểu có thể xuất hiện trở lại khoảng 10–14 ngày sau mổ khi lớp mài tại vùng phẫu thuật bong ra. Tuy nhiên, chảy máu nhiều, có cục máu đông hoặc bí tiểu không được xem là biểu hiện bình thường và cần được xử trí ngay.
Nếu bạn có câu hỏi nào cần bác sĩ chuyên môn giải đáp vui lòng điền vào form dưới đây hoặc liên hệ hotline: 0333.177.268 để được tư vấn miễn phí!
Mổ nội soi tuyến tiền liệt (TURP) có thể giúp cải thiện dòng tiểu và giảm các triệu chứng tắc nghẽn do phì đại tuyến tiền liệt, đặc biệt khi điều trị nội khoa không còn hiệu quả hoặc đã xuất hiện biến chứng. Phương pháp không tạo đường rạch ngoài da, nhưng vẫn có các nguy cơ như chảy máu, nhiễm trùng, hẹp niệu đạo, bí tiểu và xuất tinh ngược dòng.
Quyết định phẫu thuật cần dựa trên đánh giá toàn diện chứ không chỉ dựa vào kích thước tuyến tiền liệt. Người bệnh nên được khám chuyên khoa, trao đổi kỹ về lợi ích, nguy cơ, khả năng sinh sản và các phương pháp thay thế trước khi lựa chọn TURP.
Lưu ý: Mọi thông tin chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế chẩn đoán y khoa
Tại Phòng khám Đa khoa Quốc tế True Hope, người bệnh có triệu chứng phì đại tuyến tiền liệt được thăm khám và đánh giá toàn diện bởi đội ngũ bác sĩ Tiết niệu – Nam học giàu kinh nghiệm. Thông qua khám lâm sàng, siêu âm, xét nghiệm và các thăm dò cần thiết, bác sĩ sẽ xác định mức độ bệnh cũng như khả năng đáp ứng với điều trị nội khoa hay chỉ định can thiệp ngoại khoa.
Đối với những trường hợp cần phẫu thuật, người bệnh được tư vấn đầy đủ về phương pháp mổ nội soi cắt đốt tuyến tiền liệt qua niệu đạo (TURP), quy trình thực hiện, lợi ích, nguy cơ và cách chăm sóc sau mổ để đưa ra quyết định điều trị phù hợp. Việc lựa chọn đúng thời điểm can thiệp và theo dõi sau điều trị giúp nâng cao hiệu quả điều trị, giảm nguy cơ biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Nếu bạn đang lo lắng về phương pháp nội soi tuyến tiền liệt không an toàn, hãy đặt lịch kiểm tra tại True Hope để được tư vấn từ các chuyên gia
Thông tin: Đặt lịch khám dưới đây hoặc liên hệ 0333.177.268 để được tư vấn
National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases – NIDDK – Enlarged Prostate, Benign Prostatic Hyperplasia
https://www.niddk.nih.gov/health-information/urologic-diseases/prostate-problems/enlarged-prostate-benign-prostatic-hyperplasia
Mayo Clinic – Transurethral resection of the prostate (TURP)
https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/turp/about/pac-20384880
British Association of Urological Surgeons – BAUS – Transurethral Resection of the Prostate for Benign Disease
https://www.baus.org.uk/_userfiles/pages/files/Patients/Leaflets/TURP%20for%20benign.pdf
European Association of Urology – EAU Patient Information – Transurethral Resection of the Prostate for BPE
https://patients.uroweb.org/condition/benign-prostate-enlargement-bpe/surgery-for-bpe/transurethral-resection-of-the-prostate-turp
Câu hỏi thường gặp
1. Mổ TURP có phải rạch da không?
Không. Dụng cụ được đưa qua niệu đạo để tiếp cận tuyến tiền liệt nên người bệnh không có vết rạch ngoài da và thường không cần khâu.
2. Mổ TURP kéo dài bao lâu?
Thời gian thường khoảng 45–90 phút, tùy kích thước tuyến, lượng mô cần cắt và tình trạng chảy máu trong quá trình thực hiện.
3. Người bệnh được gây mê hay gây tê?
TURP có thể được thực hiện dưới gây mê toàn thân hoặc gây tê tủy sống. Phương án phù hợp do bác sĩ gây mê lựa chọn sau khi đánh giá sức khỏe.
4. Sau mổ phải đặt ống thông tiểu bao lâu?
Phần lớn trường hợp cần đặt ống thông ít nhất 24–48 giờ. Một số người phải đặt lâu hơn nếu còn sưng nề, chảy máu hoặc chưa tự đi tiểu được.
5. Mổ TURP có hết tiểu đêm hoàn toàn không?
Không thể bảo đảm hết hoàn toàn. Tiểu đêm còn có thể liên quan đến đái tháo đường, rối loạn giấc ngủ, thuốc lợi tiểu, suy tim hoặc bàng quang tăng hoạt. TURP chủ yếu cải thiện phần triệu chứng do tắc nghẽn từ tuyến tiền liệt.
6. Sau TURP có bị liệt dương không?
Phần lớn người bệnh không mất hoàn toàn khả năng cương. Tuy nhiên, rối loạn cương vẫn là một nguy cơ có thể xảy ra và cần được tư vấn dựa trên chức năng tình dục trước mổ.
7. Vì sao sau TURP không thấy tinh dịch?
Nguyên nhân thường là xuất tinh ngược dòng, khi tinh dịch đi vào bàng quang. Đây là hậu quả tương đối phổ biến của TURP và có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
8. Bao lâu có thể đi làm trở lại?
Công việc nhẹ có thể được cân nhắc sau khoảng 2–3 tuần. Người lao động nặng có thể cần nghỉ 4–6 tuần và chỉ trở lại khi bác sĩ xác nhận an toàn.
9. Tuyến tiền liệt có thể phát triển trở lại không?
Có. TURP lấy phần mô gây tắc nghẽn chứ không loại bỏ toàn bộ tuyến. Một số người có thể cần điều trị lại nếu mô tuyến phát triển thêm hoặc xuất hiện hẹp niệu đạo, hẹp cổ bàng quang.
10. Có phương pháp nào thay thế TURP không?
Tùy kích thước tuyến và sức khỏe, bác sĩ có thể cân nhắc điều trị bằng thuốc, TUIP, bốc hơi laser, HoLEP, bóc nhân bằng điện lưỡng cực hoặc các kỹ thuật ít xâm lấn khác. Mỗi phương pháp có ưu, nhược điểm và mức độ ảnh hưởng đến xuất tinh khác nhau.
Bài viết liên quan
Lý do nên chọn Phòng khám Đa khoa Quốc tế True Hope
Trên 10 năm thành lập
Đội ngũ giáo sư, bác sĩ giỏi trực tiếp khám
Cơ sở vật chất hiện đại
Chi phí khám hợp lý
Bảo mật thông tin khách hàng
Chăm sóc khách hàng chu đáo
Lưu ý: Phòng khám hỗ trợ đặt phòng cho khách hàng ở tỉnh xa. LH Hotline đặt lịch khám: 0333 177 268
