07h00 - 17h00 từ Thứ 2 đến Chủ nhật
Khi được bác sĩ chỉ định lấy mẫu mô để kiểm tra ung thư, nhiều người lo lắng không biết sinh thiết tuyến tiền liệt ở đâu bảo đảm chuyên môn, độ chính xác và an toàn. Đây là một thủ thuật xâm lấn có kiểm soát, đòi hỏi cơ sở thực hiện phải có bác sĩ chuyên khoa phù hợp, phương tiện chẩn đoán hình ảnh, quy trình phòng ngừa nhiễm khuẩn và năng lực giải phẫu bệnh.
Hiện nay, sinh thiết qua tầng sinh môn kết hợp cộng hưởng từ đa thông số đang được ưu tiên tại nhiều trung tâm nhờ khả năng tiếp cận chính xác vùng nghi ngờ và giảm nguy cơ nhiễm khuẩn so với đường qua trực tràng. Tuy nhiên, lựa chọn kỹ thuật nào vẫn cần dựa trên tình trạng cụ thể của từng người bệnh.
Tham vấn chuyên môn:
Nội dung về chỉ định, kỹ thuật và an toàn thủ thuật được tham vấn bởi BSCKII Lê Bá – Ngoại khoa.
Nội dung về bệnh nền, thuốc chống đông và chuẩn bị trước thủ thuật được tham vấn bởi BSCKII Nguyễn Quốc Tiến – Nội khoa.
I. Sinh thiết tuyến tiền liệt là gì?
Sinh thiết tuyến tiền liệt là thủ thuật sử dụng kim chuyên dụng lấy những mảnh mô nhỏ từ các vị trí khác nhau của tuyến tiền liệt. Mẫu mô sau đó được chuyển đến khoa giải phẫu bệnh để bác sĩ quan sát dưới kính hiển vi, xác định có tế bào ung thư hay không và đánh giá mức độ ác tính nếu phát hiện tổn thương.
Kết quả sinh thiết có thể cung cấp các thông tin quan trọng như:
- Có hay không có tế bào ung thư tuyến tiền liệt.
- Loại mô bệnh học của tổn thương.
- Điểm Gleason và nhóm phân độ Grade Group.
- Số lượng mẫu có tế bào ung thư.
- Tỷ lệ mô ung thư trong từng mẫu.
- Một số đặc điểm như xâm nhập quanh thần kinh hoặc tổn thương tiền ung thư.
Theo Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ – NCI, Prostate Cancer Treatment, sinh thiết được sử dụng để xác lập chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt và đánh giá độ mô học của khối u.
II. PSA tăng có đồng nghĩa phải sinh thiết không?
Không phải mọi trường hợp PSA cao đều cần sinh thiết ngay. PSA có thể tăng do ung thư nhưng cũng có thể liên quan đến phì đại lành tính tuyến tiền liệt, viêm tuyến tiền liệt, nhiễm khuẩn tiết niệu hoặc những tác động tạm thời lên tuyến tiền liệt.
NCI lưu ý rằng không có một ngưỡng PSA duy nhất giúp phân biệt chắc chắn giữa bình thường và ung thư. Do đó, bác sĩ cần kết hợp PSA với tuổi, mật độ PSA, tốc độ thay đổi PSA, khám trực tràng, kết quả MRI và những yếu tố nguy cơ cá nhân. (Xem thông tin của NCI về xét nghiệm PSA)
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu:
- Làm lại PSA sau một khoảng thời gian.
- Điều trị tình trạng viêm hoặc nhiễm khuẩn trước khi đánh giá lại.
- Định lượng PSA tự do và PSA toàn phần.
- Khám trực tràng bằng ngón tay.
- Chụp cộng hưởng từ đa thông số tuyến tiền liệt.
- Tính mật độ PSA dựa trên thể tích tuyến tiền liệt.
- Hội chẩn trước khi quyết định sinh thiết.
III. Khi nào bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết?
| Tình huống | Mục đích sinh thiết |
| PSA tăng kéo dài hoặc tiếp tục tăng qua nhiều lần kiểm tra | Xác định nguyên nhân và loại trừ ung thư |
| Khám trực tràng phát hiện vùng cứng, gồ ghề hoặc bất thường | Lấy mô tại khu vực nghi ngờ |
| MRI phát hiện tổn thương có điểm PI-RADS đáng lưu ý | Sinh thiết nhắm đúng vùng tổn thương |
| Sinh thiết trước âm tính nhưng PSA vẫn tăng hoặc MRI còn nghi ngờ | Kiểm tra lại những vị trí có thể đã bị bỏ sót |
| Đang theo dõi chủ động ung thư nguy cơ thấp | Đánh giá diễn biến và mức độ mô học |
| Có triệu chứng tiết niệu kèm hình ảnh tuyến tiền liệt bất thường | Hoàn thiện chẩn đoán trước khi điều trị |
Hướng dẫn chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt năm 2026 của Hiệp hội Tiết niệu châu Âu khuyến nghị thực hiện MRI trước sinh thiết đối với nam giới nghi ngờ bệnh còn khu trú. Khi MRI có tổn thương nghi ngờ, bác sĩ có thể lấy mẫu nhắm đích kết hợp các mẫu quanh tổn thương hoặc mẫu hệ thống tùy từng trường hợp. (Xem EAU Guidelines on Prostate Cancer 2026.)
IV. Sinh thiết tuyến tiền liệt ở đâu tốt?
Không có bảng xếp hạng chính thức nào xác định một cơ sở là nơi “tốt nhất” cho tất cả người bệnh. Khi tìm hiểu sinh thiết tuyến tiền liệt ở đâu, nên ưu tiên bệnh viện hoặc trung tâm y tế đáp ứng đồng thời các tiêu chí về chuyên môn, thiết bị và kiểm soát biến chứng.
1. Có chuyên khoa tiết niệu, ung bướu hoặc chẩn đoán hình ảnh can thiệp
Bác sĩ thực hiện cần được đào tạo về giải phẫu tuyến tiền liệt, kỹ thuật định vị dưới siêu âm và xử lý các biến chứng như chảy máu, bí tiểu hoặc nhiễm khuẩn.
Cơ sở có sự phối hợp giữa bác sĩ tiết niệu, chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh và ung bướu sẽ thuận lợi hơn cho việc đánh giá toàn diện sau khi có kết quả.
2. Có khả năng chụp và đọc MRI tuyến tiền liệt
MRI không chỉ phát hiện vùng nghi ngờ mà còn giúp bác sĩ lập kế hoạch lấy mẫu. Chất lượng máy MRI, kinh nghiệm của bác sĩ đọc phim và việc sử dụng hệ thống PI-RADS có thể ảnh hưởng đến khả năng định vị tổn thương.
3. Có sinh thiết qua tầng sinh môn
Hiệp hội Tiết niệu châu Âu hiện khuyến nghị ưu tiên đường qua tầng sinh môn do nguy cơ biến chứng nhiễm khuẩn thấp hơn và phù hợp với nguyên tắc sử dụng kháng sinh hợp lý.
Người bệnh nên hỏi rõ cơ sở đang thực hiện:
- Sinh thiết qua tầng sinh môn hay qua trực tràng.
- Sinh thiết hệ thống hay sinh thiết nhắm đích.
- Có kết hợp MRI và siêu âm hay không.
- Gây tê tại chỗ, tiền mê hay gây mê.
- Quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn được áp dụng như thế nào.
4. Có khoa giải phẫu bệnh và quy trình hội chẩn
Chất lượng chẩn đoán không chỉ phụ thuộc vào việc lấy mẫu mà còn phụ thuộc vào cách xử lý, đánh dấu vị trí, đọc tiêu bản và báo cáo kết quả.
Một báo cáo đầy đủ thường cần mô tả vị trí mẫu, số mẫu dương tính, tỷ lệ tổn thương, điểm Gleason và Grade Group. Những trường hợp ung thư nên được thảo luận bởi nhóm đa chuyên khoa trước khi lựa chọn điều trị.
5. Có khả năng xử trí biến chứng
Cơ sở thực hiện cần có quy trình theo dõi sau thủ thuật, số điện thoại liên hệ khi có bất thường và khả năng xử trí bí tiểu, chảy máu hoặc nhiễm khuẩn nếu xảy ra.
V. So sánh hai đường sinh thiết phổ biến
| Tiêu chí | Qua tầng sinh môn | Qua trực tràng |
| Đường đưa kim | Qua vùng da giữa bìu và hậu môn | Qua thành trực tràng |
| Nguy cơ nhiễm khuẩn | Thường thấp hơn | Cao hơn do kim đi qua trực tràng |
| Khả năng tiếp cận vùng phía trước tuyến | Tương đối thuận lợi | Có thể khó tiếp cận hơn |
| Kháng sinh dự phòng | Tùy nguy cơ và quy trình cơ sở | Thường cần kế hoạch dự phòng nhiễm khuẩn chặt chẽ |
| Tác dụng phụ thường gặp | Bầm, đau vùng tầng sinh môn, tiểu máu | Khó chịu trực tràng, chảy máu trực tràng, tiểu máu |
| Gây tê | Có thể gây tê tại chỗ hoặc gây mê | Thường gây tê tại chỗ, tùy kỹ thuật |
| Xu hướng hiện nay | Được nhiều hướng dẫn ưu tiên | Vẫn được sử dụng tại một số cơ sở |
EAU tổng hợp tám nghiên cứu ngẫu nhiên với 1.596 người cho thấy biến chứng nhiễm khuẩn xuất hiện nhiều hơn ở nhóm sinh thiết qua trực tràng. Một tổng quan 165 nghiên cứu được EAU trích dẫn ghi nhận tỷ lệ nhiễm khuẩn huyết khoảng 0,1% ở đường tầng sinh môn và 0,9% ở đường trực tràng. Đây là số liệu tổng hợp; nguy cơ thực tế còn phụ thuộc bệnh nền, quy trình vô khuẩn và kinh nghiệm của cơ sở thực hiện.
VI. Quy trình sinh thiết tuyến tiền liệt
Bước 1: Khám và đánh giá nguy cơ
Bác sĩ xem xét triệu chứng tiết niệu, tiền sử gia đình, kết quả PSA, khám trực tràng, thể tích tuyến tiền liệt và MRI. Người bệnh cần thông báo đầy đủ các bệnh đang điều trị và thuốc đang sử dụng.
Bước 2: Kiểm tra trước thủ thuật
Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được chỉ định:
- Xét nghiệm nước tiểu hoặc cấy nước tiểu.
- Công thức máu.
- Xét nghiệm đông máu.
- Chức năng thận.
- Điện tim hoặc đánh giá gây mê.
- MRI tuyến tiền liệt nếu chưa thực hiện.
- Khám lại nếu đang có dấu hiệu nhiễm khuẩn tiết niệu.
Bước 3: Lập kế hoạch thuốc
Người đang dùng warfarin, aspirin, clopidogrel, rivaroxaban, apixaban hoặc thuốc chống đông khác phải thông báo cho bác sĩ. Không tự ý ngừng thuốc, bởi việc dừng thuốc không đúng có thể làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối, đột quỵ hoặc biến cố tim mạch.
Hướng dẫn của Gloucestershire Hospitals NHS nhấn mạnh rằng kế hoạch ngừng và dùng lại thuốc chống đông phải do bác sĩ đánh giá dựa trên nguy cơ chảy máu và nguy cơ huyết khối của từng người. (Nguồn: hướng dẫn sinh thiết qua tầng sinh môn của NHS.)
Theo BSCKII Nguyễn Quốc Tiến: Người có bệnh tim mạch, rung nhĩ, tiền sử đột quỵ, đặt stent mạch vành, đái tháo đường hoặc suy thận cần được đánh giá riêng. Không áp dụng lịch ngừng thuốc của người khác cho bản thân.
Bước 4: Gây tê hoặc gây mê
Sinh thiết qua tầng sinh môn có thể được thực hiện dưới gây tê tại chỗ, tiền mê hoặc gây mê. Lựa chọn phụ thuộc số lượng mẫu dự kiến, kích thước tuyến, tình trạng sức khỏe và khả năng phối hợp của người bệnh.
Nếu chỉ gây tê tại chỗ, nhiều cơ sở không yêu cầu nhịn ăn. Nếu tiền mê hoặc gây mê, người bệnh phải tuân thủ chính xác hướng dẫn nhịn ăn và uống.
Bước 5: Đưa đầu dò siêu âm và lấy mẫu
Đầu dò siêu âm được đặt tại trực tràng để quan sát tuyến tiền liệt. Kim sinh thiết được đưa qua tầng sinh môn hoặc qua thành trực tràng tùy kỹ thuật.
Bác sĩ có thể thực hiện:
- Sinh thiết hệ thống: lấy mẫu theo sơ đồ tại nhiều vùng của tuyến.
- Sinh thiết nhắm đích: tập trung lấy mẫu tại vùng nghi ngờ trên MRI.
- Sinh thiết kết hợp: vừa lấy mẫu nhắm đích vừa lấy mẫu hệ thống hoặc quanh tổn thương.
Nghiên cứu được NCI công bố cho thấy kết hợp sinh thiết nhắm đích MRI với sinh thiết hệ thống có thể cải thiện khả năng đánh giá ung thư độ cao so với chỉ sử dụng một phương pháp. (Nguồn: Xem nghiên cứu của NCI.)
Bước 6: Theo dõi và ra về
Sau thủ thuật, nhân viên y tế theo dõi mạch, huyết áp, mức độ đau, chảy máu và khả năng đi tiểu. Phần lớn người bệnh có thể về trong ngày nếu tình trạng ổn định.
Theo BSCKII Lê Bá: Lựa chọn sinh thiết nhắm đích, hệ thống hay kết hợp cần dựa trên MRI, tiền sử sinh thiết, kích thước tuyến và nguy cơ ung thư; không nên lựa chọn chỉ dựa vào tên công nghệ.
VII. Sinh thiết tuyến tiền liệt có an toàn không?
Sinh thiết tuyến tiền liệt nhìn chung là thủ thuật có mức độ an toàn tương đối cao khi được chỉ định đúng và thực hiện tại cơ sở có chuyên môn. Tuy nhiên, đây vẫn là thủ thuật xâm lấn và không hoàn toàn không có rủi ro.
1. Biểu hiện thường gặp sau sinh thiết
- Nước tiểu có màu hồng hoặc lẫn ít máu.
- Có máu trong tinh dịch.
- Cảm giác rát nhẹ khi đi tiểu.
- Đau âm ỉ hoặc bầm tại vùng tầng sinh môn.
- Khó chịu ở vùng đáy chậu trong vài ngày.
Máu trong nước tiểu có thể kéo dài một vài ngày đến khoảng hai tuần; máu trong tinh dịch có thể tồn tại lâu hơn. Mức độ và thời gian thay đổi giữa từng người.
2. Biến chứng ít gặp nhưng cần lưu ý
- Bí tiểu cấp.
- Nhiễm khuẩn tiết niệu.
- Sốt hoặc nhiễm khuẩn huyết.
- Chảy máu nhiều, hình thành cục máu đông.
- Phản ứng với thuốc gây tê hoặc gây mê.
- Kết quả không kết luận được, cần sinh thiết lại.
- Mẫu sinh thiết không lấy trúng tổn thương.
Sinh thiết âm tính làm giảm khả năng có ung thư nhưng không loại trừ tuyệt đối. Một số tổn thương nhỏ có thể bị bỏ sót, vì vậy người bệnh vẫn cần theo dõi PSA, MRI hoặc tái khám theo kế hoạch của bác sĩ.
VIII. Khi nào cần đến bệnh viện ngay?
Người bệnh cần liên hệ cơ sở thực hiện hoặc đến khoa cấp cứu khi xuất hiện:
- Sốt từ 38°C trở lên, rét run hoặc vã mồ hôi.
- Không thể đi tiểu hoặc chỉ tiểu được rất ít.
- Đau bụng dưới căng tức tăng dần.
- Tiểu ra nhiều máu hoặc nhiều cục máu đông.
- Chảy máu không giảm.
- Buồn nôn, nôn, mệt lả hoặc lú lẫn.
- Đau vùng tầng sinh môn tăng dần.
- Khó thở, nổi mẩn hoặc dấu hiệu phản ứng thuốc.
Hướng dẫn của NHS khuyến cáo người bệnh có sốt từ 38°C, nôn, bí tiểu hoặc tiểu máu nhiều kèm cục máu đông phải được đánh giá y tế sớm.
IX. Chăm sóc sau sinh thiết
Sau khi về nhà, người bệnh nên:
- Nghỉ ngơi trong ngày đầu và hạn chế vận động nặng vài ngày.
- Uống nước theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Không tự dùng thuốc cầm máu, kháng sinh hoặc thuốc giảm đau chống viêm.
- Dùng thuốc đúng đơn được cấp.
- Tránh rượu bia ít nhất trong ngày đầu.
- Theo dõi màu sắc nước tiểu và khả năng đi tiểu.
- Hạn chế quan hệ tình dục khi còn tiểu máu nhiều hoặc đau.
- Tái khám đúng hẹn để nhận kết quả giải phẫu bệnh.
Người bị suy tim, suy thận hoặc đang phải hạn chế dịch không nên cố uống thật nhiều nước mà cần thực hiện theo hướng dẫn riêng của bác sĩ nội khoa.
X. Bao lâu có kết quả sinh thiết?
Thời gian trả kết quả phụ thuộc quy trình xử lý mô, nhuộm hóa mô miễn dịch và lịch hội chẩn. Nhiều cơ sở có thể trả kết quả trong khoảng một đến hai tuần, nhưng những mẫu phức tạp có thể cần lâu hơn. Frimley Health NHS cho biết kết quả thường được nhóm chuyên môn xem xét và gửi trong khoảng 1–2 tuần.
Khi nhận kết quả, người bệnh nên hỏi bác sĩ:
- Có phát hiện ung thư hay không?
- Điểm Gleason và Grade Group là bao nhiêu?
- Có bao nhiêu mẫu dương tính?
- Tỷ lệ ung thư trong từng mẫu như thế nào?
- Có cần chụp thêm để đánh giá giai đoạn không?
- Trường hợp này phù hợp theo dõi hay cần điều trị?
- Có cần hội chẩn đa chuyên khoa không?
Để trả lời câu hỏi sinh thiết tuyến tiền liệt ở đâu tốt, người bệnh không nên chỉ dựa vào quảng cáo, giá dịch vụ hoặc tên thiết bị. Cơ sở phù hợp cần có bác sĩ chuyên khoa, khả năng chụp và đọc MRI tuyến tiền liệt, kỹ thuật sinh thiết qua tầng sinh môn, quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, khoa giải phẫu bệnh và khả năng xử trí biến chứng.
Sinh thiết không được chỉ định chỉ vì một kết quả PSA đơn lẻ. Việc đánh giá cần dựa trên tổng thể triệu chứng, tuổi, bệnh nền, khám trực tràng, mật độ PSA, MRI và nguy cơ cá nhân. Thăm khám đúng chuyên khoa trước khi thực hiện giúp hạn chế sinh thiết không cần thiết, đồng thời tránh bỏ lỡ những trường hợp ung thư có ý nghĩa lâm sàng.
XI. Một số cơ sở tại Hà Nội có thông tin triển khai công khai
Các địa chỉ dưới đây chỉ mang tính tham khảo, không phải bảng xếp hạng. Người bệnh cần liên hệ trực tiếp để xác nhận kỹ thuật, lịch khám, điều kiện thực hiện và chi phí tại thời điểm đăng ký.
| Cơ sở | Thông tin kỹ thuật được công bố |
| Bệnh viện K | Năm 2026 công bố triển khai sinh thiết đích tuyến tiền liệt qua tầng sinh môn, kết hợp chẩn đoán hình ảnh để khoanh vùng tổn thương. Xem thông tin chính thức |
| Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 | Năm 2025 công bố cập nhật sinh thiết tuyến tiền liệt đa phương thức, trong đó có kỹ thuật qua tầng sinh môn, siêu âm và hòa ảnh MRI. Xem thông tin chính thức |
Thông tin công khai của Bệnh viện K cho biết kỹ thuật sinh thiết đích qua tầng sinh môn được ứng dụng nhằm nâng cao độ chính xác giải phẫu bệnh và cải thiện mức độ an toàn. Bệnh viện 108 cũng đã cập nhật các phương pháp sinh thiết đa phương thức, bao gồm tiếp cận qua tầng sinh môn và kết hợp MRI.
Lưu ý: Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán hoặc chỉ định trực tiếp của bác sĩ.
Bên cạnh các bệnh viện công, nhiều cơ sở y tế tư nhân cũng triển khai sinh thiết tuyến tiền liệt theo quy trình an toàn, đáp ứng nhu cầu thăm khám và chẩn đoán của người bệnh.
Tại Phòng khám Đa khoa Quốc tế True Hope, người bệnh có nghi ngờ bệnh lý tuyến tiền liệt được bác sĩ chuyên khoa Tiết niệu – Nam học thăm khám, đánh giá kỹ lưỡng và tư vấn chỉ định sinh thiết khi thực sự cần thiết.
Quyết định thực hiện sinh thiết được đưa ra dựa trên kết quả khám lâm sàng, xét nghiệm PSA, chụp MRI tuyến tiền liệt cùng các yếu tố nguy cơ của từng trường hợp, góp phần nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.
Lưu ý: Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán hoặc chỉ định trực tiếp của bác sĩ.
Nếu bạn đang quan tâm tới sinh thiết tuyến tiền liệt, hãy đặt lịch kiểm tra tại True Hope để được tư vấn chi tiết về quy trình, chi phí cũng như phác đồ điều trị phù hợp.
Thông tin: Đặt lịch khám dưới đây hoặc liên hệ 0333.177.268 để được tư vấn
https://uroweb.org/guidelines/prostate-cancer/chapter/diagnostic-evaluation
National Cancer Institute (NCI) – Prostate-Specific Antigen (PSA) Test.
https://www.cancer.gov/types/prostate/psa-fact-sheet
National Cancer Institute (NCI) – Combined Biopsy Method Improves Prostate Cancer Diagnosis.
https://www.cancer.gov/news-events/press-releases/2020/combined-prostate-biopsy
Gloucestershire Hospitals NHS Foundation Trust – Transperineal Biopsy of the Prostate.
https://www.gloshospitals.nhs.uk/your-visit/patient-information-leaflets/transperineal-biopsy-prostate-ghpi1563/
Bệnh viện K – Ứng dụng kỹ thuật sinh thiết đích qua tầng sinh môn: Bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt được can thiệp kịp thời, điều trị ổn định.
https://benhvienk.vn/ung-dung-ky-thuat-sinh-thiet-dich-qua-tang-sinh-mon-benh-nhan-ung-thu-tien-liet-tuyen-duoc-can-thiep-kip-thoi-dieu-tri-on-dinh-nd94280.html
Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 – Cập nhật tiến bộ trong sinh thiết tuyến tiền liệt đa phương thức dưới hướng dẫn siêu âm trực tràng.
https://benhvien108.vn/tin-noi-bat/cap-nhat-tien-bo-trong-sinh-thiet-tuyen-tien-liet-da-phuong-thuc-duoi-huong-dan-sieu-am-truc-trang.htm
Frimley Health NHS Foundation Trust – Transperineal Prostate Biopsy.
https://www.fhft.nhs.uk/patients-and-visitors/patient-information-library/transperineal-prostate-biopsy
Bài viết liên quan
Lý do nên chọn Phòng khám Đa khoa Quốc tế True Hope
Trên 10 năm thành lập
Đội ngũ giáo sư, bác sĩ giỏi trực tiếp khám
Cơ sở vật chất hiện đại
Chi phí khám hợp lý
Bảo mật thông tin khách hàng
Chăm sóc khách hàng chu đáo
Lưu ý: Phòng khám hỗ trợ đặt phòng cho khách hàng ở tỉnh xa. LH Hotline đặt lịch khám: 0333 177 268
