07h00 - 17h00 từ Thứ 2 đến Chủ nhật
Đọc thêm:
Tham vấn chuyên môn: BSCKI Phan Đình Long – Cơ xương khớp: tham vấn nội dung liên quan đến đau vai, đông cứng khớp vai, hạn chế vận động và phục hồi chức năng.
Khớp vai bị hạn chế là tình trạng người bệnh khó thực hiện các động tác quen thuộc như cài áo, chải tóc, với tay lấy đồ trên cao, đưa tay ra sau lưng hoặc mặc áo khoác. Ban đầu, nhiều người nghĩ đây chỉ là đau mỏi vai thông thường do nằm sai tư thế, làm việc nhiều với máy tính hoặc tuổi tác. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài, đau tăng về đêm hoặc càng ngày càng khó cử động, người bệnh nên đi khám để kiểm tra các bệnh lý như đông cứng khớp vai, viêm quanh khớp vai, tổn thương chóp xoay hoặc thoái hóa khớp vai.
Theo Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, đông cứng khớp vai là bệnh lý đặc trưng bởi đau và hạn chế vận động khớp vai, gồm cả vận động chủ động và thụ động; người bệnh có thể gặp khó khăn khi cởi áo, chải tóc, cài áo hoặc gãi lưng. (Nguồn: Bệnh viện 108 – “Đông cứng khớp vai”)
I. Khớp vai bị hạn chế là gì?
Khớp vai là một trong những khớp có biên độ vận động lớn nhất cơ thể. Nhờ khớp vai, con người có thể giơ tay, xoay tay, dang tay, đưa tay ra sau lưng, gãi lưng, mặc áo, chải tóc hoặc nâng đồ vật.
Khi khớp vai bị hạn chế, người bệnh có thể gặp một hoặc nhiều biểu hiện sau:
- Không giơ tay cao qua đầu được.
- Đưa tay ra sau lưng rất khó, đau hoặc cứng.
- Chải tóc, gội đầu, mặc áo, cài áo trở nên bất tiện.
- Vai đau âm ỉ, nhất là khi nằm nghiêng bên đau.
- Vai cứng vào buổi sáng hoặc sau khi bất động lâu.
- Cảm giác “kẹt”, “cứng”, “không mở hết tầm” khi xoay vai.
Theo NHS, frozen shoulder hay đông cứng khớp vai thường gây đau và cứng vai kéo dài trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm; hai triệu chứng chính là đau vai, có thể nặng hơn về đêm, và cứng vai khiến người bệnh khó cử động. (Nguồn: NHS – “Frozen shoulder”)
II. Vì sao cài áo, chải tóc, với tay sau lưng lại khó?
Các động tác như cài áo, chải tóc hoặc với tay sau lưng tưởng đơn giản nhưng thực tế cần sự phối hợp của nhiều cấu trúc:
- Bao khớp vai.
- Gân cơ chóp xoay.
- Cơ delta, cơ ngực, cơ lưng.
- Xương bả vai.
- Dây chằng và bao hoạt dịch quanh khớp.
- Cột sống cổ – ngực.
Khi một trong các cấu trúc này bị viêm, co rút, đau hoặc tổn thương, biên độ vận động vai sẽ giảm. Người bệnh có thể vẫn dùng tay làm việc nhẹ được nhưng lại khó thực hiện các động tác cần xoay vai sâu.
| Động tác khó thực hiện | Khả năng gợi ý vấn đề |
| Khó chải tóc, gội đầu | Hạn chế giơ tay, dạng vai hoặc xoay ngoài |
| Khó cài áo ngực, gãi lưng, rút ví sau túi quần | Hạn chế xoay trong và đưa tay ra sau |
| Khó với đồ trên cao | Đau chóp xoay, viêm gân, hạn chế dạng vai |
| Đau khi nằm nghiêng bên vai đau | Viêm quanh khớp vai, viêm gân, tổn thương chóp xoay |
| Vai cứng dần trong nhiều tháng | Có thể liên quan đông cứng khớp vai |
BSCKI Phan Đình Long lưu ý: không nên chỉ đánh giá đau vai bằng mức độ đau. Có người đau không quá dữ dội nhưng tầm vận động giảm nhanh, không đưa tay ra sau được. Đây là dấu hiệu cần khám sớm để tránh vai ngày càng cứng.
III. Nguyên nhân thường gặp khiến khớp vai bị hạn chế
1. Đông cứng khớp vai
Đông cứng khớp vai, còn gọi là viêm dính bao khớp vai, là nguyên nhân thường gặp khi người bệnh đau vai kèm cứng vai kéo dài. Tình trạng này xảy ra khi bao khớp quanh vai dày lên, co rút, làm vai khó vận động.
AAOS cho biết đông cứng khớp vai, hay viêm dính bao khớp vai , gây đau và cứng vai; theo thời gian, vai trở nên rất khó cử động. Phần lớn người bệnh có thể cải thiện với các phương pháp không phẫu thuật nhằm kiểm soát đau và phục hồi tầm vận động. (Nguồn: AAOS OrthoInfo – “Frozen Shoulder”)
Đông cứng khớp vai thường diễn tiến qua 3 giai đoạn:
| Giai đoạn | Biểu hiện thường gặp |
| Giai đoạn đau, “đóng băng” | Đau tăng dần, đau về đêm, càng cử động càng đau |
| Giai đoạn cứng | Đau có thể giảm nhưng vai rất khó cử động |
| Giai đoạn hồi phục | Tầm vận động cải thiện dần, nhưng cần thời gian và tập đúng |
2. Viêm quanh khớp vai
Viêm quanh khớp vai là nhóm bệnh lý liên quan đến gân, cơ, bao hoạt dịch và mô mềm quanh khớp vai. Người bệnh có thể đau khi giơ tay, xoay vai, mặc áo hoặc nằm nghiêng.
Tình trạng này thường gặp ở người làm việc lặp lại động tác vai, người bê vác, chơi thể thao sai kỹ thuật hoặc người ít vận động nhưng ngồi sai tư thế lâu ngày.
3. Tổn thương chóp xoay
Chóp xoay là nhóm gân cơ giúp giữ vững và vận động khớp vai. Khi chóp xoay bị viêm, rách bán phần hoặc rách hoàn toàn, người bệnh có thể đau khi nâng tay, yếu vai, khó với tay ra sau hoặc khó nâng vật.
Dấu hiệu gợi ý tổn thương chóp xoay gồm:
- Đau mặt ngoài vai, lan xuống cánh tay.
- Đau khi giơ tay ngang vai.
- Yếu khi nâng tay.
- Đau tăng khi nằm nghiêng.
- Có thể nghe tiếng lục cục khi cử động.
4. Thoái hóa khớp vai
Thoái hóa khớp vai thường gặp ở người lớn tuổi, người từng chấn thương vai hoặc lao động nặng kéo dài. Khi sụn khớp bị mòn, người bệnh có thể đau sâu trong khớp, cứng vai, giảm biên độ vận động và khó thực hiện các sinh hoạt hàng ngày.
5. Bất động vai sau chấn thương hoặc phẫu thuật
Sau té ngã, gãy xương, trật khớp, phẫu thuật hoặc đau vai kéo dài, nhiều người có xu hướng giữ vai bất động quá lâu vì sợ đau. Tuy nhiên, bất động kéo dài có thể làm bao khớp co rút, tăng nguy cơ cứng vai.
Mayo Clinic ghi nhận frozen shoulder có thể liên quan đến việc phải giữ vai bất động trong thời gian dài, chẳng hạn sau phẫu thuật, gãy tay hoặc đột quỵ. (Nguồn: Mayo Clinic – “Frozen shoulder: Symptoms and causes”)
IV. Ai dễ bị khớp vai hạn chế?
Một số nhóm người có nguy cơ cao hơn gồm:
- Người trên 40 tuổi.
- Phụ nữ trung niên.
- Người mắc đái tháo đường.
- Người có bệnh lý tuyến giáp.
- Người từng chấn thương hoặc phẫu thuật vùng vai.
- Người ít vận động, ngồi máy tính lâu.
- Người làm việc phải giơ tay cao lặp lại.
- Người chơi cầu lông, tennis, golf, gym sai kỹ thuật.
NHS Inform cho biết nguy cơ đông cứng khớp vai có thể tăng ở người từng chấn thương hoặc phẫu thuật vai, người mắc đái tháo đường, bệnh tuyến giáp, bệnh tim mạch hoặc đột quỵ. (Nguồn: NHS Inform – “Frozen shoulder”)
V. Khi nào khớp vai bị hạn chế cần đi khám?
Không phải mọi trường hợp đau vai đều nguy hiểm. Tuy nhiên, người bệnh nên đi khám cơ xương khớp nếu có các dấu hiệu sau:
- Đau vai kéo dài trên 1–2 tuần không cải thiện.
- Càng ngày càng khó giơ tay, xoay vai hoặc đưa tay ra sau.
- Đau vai nhiều về đêm, ảnh hưởng giấc ngủ.
- Vai yếu, không nâng được vật nhẹ như trước.
- Đau sau té ngã, va đập hoặc chơi thể thao.
- Vai sưng, nóng, đỏ hoặc biến dạng.
- Tê lan xuống tay, yếu bàn tay.
- Đã tự uống thuốc, xoa bóp nhưng không cải thiện.
Cần đi cấp cứu nếu đau vai đi kèm khó thở, tức ngực, vã mồ hôi hoặc đau lan từ ngực lên vai, vì đây có thể là dấu hiệu bệnh lý tim mạch. Mayo Clinic khuyến cáo người đau vai kèm khó thở, tức ngực, vã mồ hôi nên tìm trợ giúp y tế khẩn cấp. (Nguồn: Mayo Clinic – “Shoulder pain: When to see a doctor”)
VI. Các bước khám khớp vai bị hạn chế
Khi thăm khám, bác sĩ thường đánh giá cả triệu chứng đau và khả năng vận động của vai. Người bệnh có thể được yêu cầu thực hiện một số động tác như giơ tay, dang tay, xoay tay ra ngoài, đưa tay ra sau lưng hoặc chống tay lên hông.
Theo Bệnh viện 108, chẩn đoán đông cứng khớp vai cần đánh giá cả vận động chủ động do người bệnh tự thực hiện và vận động thụ động do thầy thuốc kiểm tra. (Nguồn: Bệnh viện 108 – “Đông cứng khớp vai”)
Các bước khám có thể gồm:
- Khai thác thời gian đau, vị trí đau, yếu tố làm đau tăng.
- Đánh giá tầm vận động vai.
- Kiểm tra sức cơ, cảm giác, phản xạ thần kinh.
- Siêu âm khớp vai nếu nghi tổn thương gân, viêm bao hoạt dịch.
- Chụp X-quang nếu nghi thoái hóa, vôi hóa, chấn thương xương.
- Chụp MRI khi cần đánh giá sâu gân chóp xoay, bao khớp hoặc tổn thương phức tạp.
Mayo Clinic cho biết điều trị frozen shoulder thường tập trung vào kiểm soát đau và bảo tồn tối đa tầm vận động; trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc, tiêm corticosteroid hoặc các can thiệp khác. (Nguồn: Mayo Clinic – “Frozen shoulder: Diagnosis and treatment”)
VII. Các phương pháp điều trị khớp vai bị hạn chế
Hướng điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ đau, mức độ hạn chế vận động và bệnh nền của từng người. Không nên áp dụng một phác đồ chung cho tất cả bệnh nhân.
1. Điều chỉnh vận động và sinh hoạt
Người bệnh nên tránh các động tác làm đau tăng mạnh, nhưng cũng không nên bất động vai hoàn toàn trong thời gian dài. Việc tập đúng mức, đúng giai đoạn giúp vai duy trì độ linh hoạt và hạn chế cứng thêm.
Một số lưu ý:
- Không cố xoay vai quá ngưỡng đau.
- Không tự bẻ, nắn, giật mạnh khớp vai.
- Tránh bê nặng bằng bên vai đau.
- Không nằm đè lên vai đau.
- Duy trì vận động nhẹ theo hướng dẫn của bác sĩ.
2. Vật lý trị liệu và bài tập phục hồi
Các bài tập phục hồi có vai trò quan trọng, đặc biệt với người bị đông cứng khớp vai hoặc hạn chế vận động sau viêm đau kéo dài.
Một số bài tập thường được bác sĩ hướng dẫn gồm:
- Bài tập con lắc.
- Bò tường bằng ngón tay.
- Kéo giãn vai bằng khăn.
- Tập xoay ngoài nhẹ nhàng.
- Tập kiểm soát xương bả vai.
Mayo Clinic mô tả một số bài tập giúp cải thiện tầm vận động vai như để tay thả lỏng rồi đung đưa nhẹ kiểu con lắc hoặc dùng ngón tay “bò” lên tường. (Nguồn: Mayo Clinic – “Frozen shoulder: Diagnosis and treatment”)
3. Thuốc giảm đau, kháng viêm khi có chỉ định
Bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau hoặc kháng viêm trong một số trường hợp. Người bệnh không nên tự dùng thuốc kéo dài, đặc biệt nếu có bệnh dạ dày, gan, thận, tim mạch, đang dùng thuốc chống đông hoặc có bệnh nền phức tạp.
4. Tiêm nội khớp hoặc quanh khớp khi phù hợp
Một số trường hợp viêm đau nhiều, hạn chế vận động rõ có thể được cân nhắc tiêm thuốc quanh khớp hoặc trong khớp dưới chỉ định của bác sĩ. Việc tiêm cần đúng chỉ định, đúng vị trí và đảm bảo vô khuẩn.
5. Công nghệ hỗ trợ phục hồi cá nhân hóa
Tại True Hope, người bệnh có biểu hiện khớp vai bị hạn chế có thể được bác sĩ cơ xương khớp đánh giá nguyên nhân và xây dựng lộ trình cá nhân hóa. Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể tư vấn các phương pháp hỗ trợ như:
- Sóng cao tần hỗ trợ giảm đau vùng mô mềm.
- Máy điện xung hỗ trợ thư giãn cơ, giảm co cứng.
- Laser công suất cao hỗ trợ giảm viêm, giảm đau.
- Tiêm collagen hỗ trợ mô khớp trong một số trường hợp có chỉ định.
- Bài tập phục hồi vận động vai theo từng giai đoạn.
BSCKI Phan Đình Long khuyến cáo: mục tiêu điều trị không chỉ là “hết đau tạm thời” mà còn cần cải thiện tầm vận động, giúp người bệnh quay lại sinh hoạt như mặc áo, chải tóc, lái xe, làm việc và ngủ tốt hơn.
VIII. Có nên tự tập vai tại nhà không?
Người bệnh có thể tập tại nhà nếu đau nhẹ, không có chấn thương rõ ràng và đã được bác sĩ hướng dẫn. Tuy nhiên, nếu tập sai, tập quá mạnh hoặc cố kéo giãn khi vai đang viêm đau cấp, tình trạng đau có thể nặng hơn.
Nên đi khám trước khi tự tập nếu có:
- Đau dữ dội.
- Vai yếu rõ.
- Tê lan xuống bàn tay.
- Đau sau té ngã.
- Vai sưng nóng.
- Không thể giơ tay.
- Đau kéo dài nhiều tuần.
Nếu bạn có câu hỏi nào cần bác sĩ chuyên môn giải đáp vui lòng điền vào form dưới đây hoặc liên hệ hotline: 0333.177.268 để được tư vấn miễn phí!
IX. Phòng ngừa khớp vai bị hạn chế
Để giảm nguy cơ đau vai và hạn chế vận động vai, người bệnh nên:
- Khởi động kỹ trước khi chơi thể thao.
- Tránh bê vác nặng lệch một bên vai.
- Không ngồi gù lưng, rụt vai trong thời gian dài.
- Nghỉ giải lao sau mỗi 45–60 phút làm việc máy tính.
- Tập mạnh cơ lưng, cơ vai, cơ quanh bả vai đúng cách.
- Kiểm soát tốt bệnh đái tháo đường, tuyến giáp nếu có.
- Không tự ý bất động vai quá lâu sau chấn thương.
- Khám sớm khi đau vai kéo dài hoặc tầm vận động giảm dần.
Lưu ý: Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin sức khỏe, không thay thế chẩn đoán hoặc phác đồ điều trị của bác sĩ. Nếu bạn có triệu chứng kéo dài, nặng lên hãy đến cơ sở y tế để được đánh giá trực tiếp.
Tại Phòng khám Đa khoa Quốc tế True Hope, người bệnh có biểu hiện đau vai, cứng vai, khó cài áo, khó chải tóc hoặc khó với tay sau lưng sẽ được bác sĩ thăm khám, đánh giá tầm vận động khớp vai và xác định nguyên nhân gây hạn chế vận động.
Tùy từng tình trạng, bác sĩ sẽ tư vấn hướng điều trị phù hợp như dùng thuốc khi cần thiết, vật lý trị liệu, phục hồi chức năng, sóng cao tần, điện xung, laser công suất cao hoặc các phương pháp hỗ trợ chuyên sâu khác nhằm giảm đau, giảm viêm, thư giãn cơ và cải thiện khả năng vận động. True Hope chú trọng phác đồ cá nhân hóa, theo dõi tiến triển sau từng giai đoạn, giúp người bệnh phục hồi an toàn và hạn chế nguy cơ đau vai tái phát.
Nếu bạn đang lo lắng về tình trạng đau khớp vai, hãy đặt lịch kiểm tra tại True Hope để được đánh giá tầm vận động khớp vai và tư vấn hướng điều trị phù hợp
Thông tin: Đặt lịch khám dưới đây hoặc liên hệ 0333.177.268 để được tư vấn
https://www.benhvien108.vn/dong-cung-khop-vai.htm
NHS – “Frozen shoulder”
https://www.nhs.uk/conditions/frozen-shoulder/
AAOS OrthoInfo – “Frozen Shoulder”
https://orthoinfo.aaos.org/en/diseases--conditions/frozen-shoulder
Mayo Clinic – “Frozen shoulder: Symptoms and causes”
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/frozen-shoulder/symptoms-causes/syc-20372684
Mayo Clinic – “Frozen shoulder: Diagnosis and treatment”
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/frozen-shoulder/diagnosis-treatment/drc-20372690
NHS Inform – “Frozen shoulder”
https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/muscle-bone-and-joints/arm-shoulder-and-hand-problems-and-conditions/frozen-shoulder/
Mayo Clinic – “Shoulder pain: When to see a doctor”
https://www.mayoclinic.org/symptoms/shoulder-pain/basics/when-to-see-doctor/sym-20050696
Câu hỏi thường gặp
1. Khớp vai bị hạn chế có tự khỏi không?
Một số trường hợp nhẹ có thể cải thiện khi nghỉ ngơi, điều chỉnh vận động và tập đúng cách. Tuy nhiên, nếu là đông cứng khớp vai, quá trình hồi phục có thể kéo dài nhiều tháng đến vài năm.
2. Khó với tay sau lưng có phải đông cứng khớp vai không?
Có thể, nhưng không chắc chắn. Khó với tay sau lưng là dấu hiệu thường gặp khi vai bị hạn chế xoay trong, có thể do đông cứng khớp vai, viêm quanh khớp vai hoặc tổn thương gân chóp xoay.
3. Đau vai về đêm có nguy hiểm không?
Đau vai về đêm thường gặp trong viêm quanh khớp vai, đông cứng khớp vai hoặc tổn thương gân. Nếu đau kéo dài, làm mất ngủ hoặc ngày càng hạn chế vận động, nên đi khám.
4. Có nên xoa bóp khi khớp vai bị hạn chế?
Có thể xoa bóp nhẹ nếu không đau tăng, không sưng nóng và không có chấn thương. Tuy nhiên, không nên bẻ, nắn, giật mạnh khớp vai vì có thể làm tổn thương nặng hơn.
5. Chụp X-quang có phát hiện đông cứng khớp vai không?
X-quang thường giúp loại trừ tổn thương xương, thoái hóa, vôi hóa hoặc trật khớp. Đông cứng khớp vai chủ yếu được chẩn đoán qua thăm khám lâm sàng và đánh giá tầm vận động.
6. Khớp vai bị hạn chế có cần chụp MRI không?
Không phải ai cũng cần MRI. Bác sĩ có thể chỉ định MRI nếu nghi rách chóp xoay, tổn thương mô mềm phức tạp hoặc điều trị bảo tồn không cải thiện.
7. Người bị tiểu đường có dễ bị đông cứng khớp vai hơn không?
Có. Mayo Clinic và AAOS đều ghi nhận người mắc đái tháo đường có nguy cơ cao hơn với đông cứng khớp vai
8. Tập vai càng đau càng tốt có đúng không?
Không đúng. Tập phục hồi cần đúng biên độ và đúng giai đoạn. Cố kéo giãn quá mức khi vai đang đau nhiều có thể làm viêm đau tăng và khiến người bệnh sợ vận động hơn.
9. Khớp vai bị hạn chế có cần phẫu thuật không?
Phần lớn trường hợp có thể điều trị bảo tồn bằng thuốc, vật lý trị liệu, bài tập và các phương pháp hỗ trợ phù hợp.
10. Khi đau vai kèm tức ngực phải làm gì?
Nếu đau vai đi kèm tức ngực, khó thở, vã mồ hôi, choáng hoặc đau lan từ ngực lên vai, cần đi cấp cứu ngay vì có thể liên quan tim mạch.
Bài viết liên quan
Lý do nên chọn Phòng khám Đa khoa Quốc tế True Hope
Trên 10 năm thành lập
Đội ngũ giáo sư, bác sĩ giỏi trực tiếp khám
Cơ sở vật chất hiện đại
Chi phí khám hợp lý
Bảo mật thông tin khách hàng
Chăm sóc khách hàng chu đáo
Lưu ý: Phòng khám hỗ trợ đặt phòng cho khách hàng ở tỉnh xa. LH Hotline đặt lịch khám: 0333 177 268
