07h00 - 17h00 từ Thứ 2 đến Chủ nhật
Tham vấn chuyên môn: BSCKII Nguyễn Quốc Tiến – Nội khoa, BSCKII Lê Bá – Ngoại khoa, BSCKI Phan Đình Long – Cơ xương khớp.
Đọc thêm:
>> Đau gối khi lên cầu thang: đừng vội đổ cho tuổi tác
>> Đau lưng lan xuống chân: khi nào cần kiểm tra thoát vị đĩa đệm?
Đau vai kéo dài không đơn thuần là cảm giác mỏi sau một ngày làm việc hoặc vận động quá sức. Khi cơn đau xuất hiện liên tục, tăng về đêm, tái phát nhiều lần hoặc làm hạn chế động tác giơ tay, mặc áo, chải tóc, người bệnh cần được kiểm tra để xác định cấu trúc tổn thương và nguyên nhân liên quan. Tại True Hope, quá trình đánh giá tập trung vào việc phân biệt đau xuất phát từ khớp vai, gân cơ, cột sống cổ hay bệnh lý toàn thân, từ đó lựa chọn hướng xử trí phù hợp thay vì chỉ xoa bóp hoặc sử dụng thuốc giảm đau tạm thời.
Tổ chức Y tế Thế giới WHO cho biết các bệnh lý cơ xương khớp có thể gây đau dai dẳng, hạn chế vận động, ảnh hưởng khả năng làm việc và tham gia các hoạt động xã hội. Nhóm bệnh này bao gồm tổn thương tại cơ, xương, khớp và các mô liên kết lân cận. (Nguồn: WHO: “Musculoskeletal health”)
I. Đau vai kéo dài được hiểu như thế nào?
Không có một mốc thời gian duy nhất áp dụng cho tất cả trường hợp. Tuy nhiên, nếu đau vai không có xu hướng cải thiện sau khoảng hai tuần, liên tục tái phát hoặc ngày càng ảnh hưởng đến vận động, người bệnh nên đi khám thay vì tự chẩn đoán.
Theo NHS, đau vai không cải thiện sau hai tuần có thể liên quan đến một vấn đề cần được điều trị. Đau và cứng kéo dài nhiều tháng có thể gặp trong đông cứng khớp vai hoặc viêm khớp; trong khi đau tăng khi sử dụng cánh tay thường liên quan đến viêm gân, viêm túi thanh dịch hoặc hội chứng chèn ép. (Nguồn: NHS – National Health Service: “Shoulder pain”)
Các biểu hiện thường đi kèm đau vai kéo dài gồm:
- Đau âm ỉ hoặc đau nhói khi giơ tay cao.
- Đau tăng khi nằm nghiêng về bên vai bị ảnh hưởng.
- Đau nhiều về đêm, làm gián đoạn giấc ngủ.
- Khó đưa tay ra sau lưng, mặc áo hoặc chải tóc.
- Vai yếu, khó nâng hoặc giữ đồ vật.
- Có tiếng lục cục, cảm giác kẹt hoặc không vững khớp.
- Đau lan xuống cánh tay, kèm tê hoặc yếu tay.
- Hạn chế cả vận động chủ động và vận động thụ động.
II. Những nguyên nhân thường gặp gây đau vai kéo dài
Theo BSCKI Phan Đình Long, đau vai là một triệu chứng, không phải tên của một bệnh cụ thể. Hai người có cùng vị trí đau nhưng nguyên nhân và hướng điều trị có thể hoàn toàn khác nhau.
| Nhóm nguyên nhân | Biểu hiện gợi ý | Hướng kiểm tra |
| Viêm gân, chèn ép chóp xoay | Đau khi giơ tay, với đồ trên cao, mặc áo; đau tăng về đêm | Khám tầm vận động, sức cơ, nghiệm pháp chóp xoay; cân nhắc siêu âm hoặc MRI |
| Rách chóp xoay | Đau kèm yếu vai, khó nâng tay, xuất hiện sau ngã hoặc vận động mạnh | Đánh giá sức cơ, siêu âm hoặc MRI khi có chỉ định |
| Đông cứng khớp vai | Đau và cứng, khó giơ tay hoặc đưa tay ra sau lưng; cả vận động chủ động và thụ động đều giảm | Khám lâm sàng, chụp chiếu để loại trừ nguyên nhân khác |
| Thoái hóa khớp vai | Đau khi vận động, cứng khớp, tiếng lạo xạo, thường gặp ở người lớn tuổi | Khám và X-quang theo chỉ định |
| Viêm khớp hệ thống | Đau nhiều khớp, cứng khớp buổi sáng, có thể kèm sưng, nóng, mệt mỏi | Khám nội khoa, cơ xương khớp và xét nghiệm phù hợp |
| Bệnh lý cột sống cổ | Đau từ cổ lan xuống vai, cánh tay; có thể kèm tê, châm chích hoặc yếu tay | Khám cột sống cổ và thần kinh |
| Chấn thương, mất vững khớp | Đau sau ngã, va đập; cảm giác vai lỏng, trượt hoặc biến dạng | Khám ngoại khoa, chẩn đoán hình ảnh |
| Đau xuất chiếu | Đau vai nhưng vận động vai không phải yếu tố chính; có thể kèm đau ngực, khó thở hoặc triệu chứng tiêu hóa | Sàng lọc nội khoa và xử trí nguyên nhân ngoài khớp vai |
1. Viêm gân hoặc chèn ép chóp xoay
Chóp xoay gồm nhóm cơ và gân giúp giữ vững khớp vai, đồng thời hỗ trợ nâng và xoay cánh tay. Các động tác giơ tay lặp lại, mang vác, chơi thể thao hoặc quá trình thoái hóa có thể làm gân bị kích thích.
Theo AAOS, đau chóp xoay có thể liên quan đến viêm gân, viêm túi thanh dịch hoặc tình trạng gân bị chèn ép khi người bệnh nâng cánh tay. Triệu chứng thường là đau phía trước hoặc bên vai, đau khi với tay lên cao, đau về đêm và giảm sức mạnh khi tình trạng tiến triển. (Nguồn: American Academy of Orthopaedic Surgeons – “Shoulder Impingement/Rotator Cuff Tendinitis”)
2. Rách chóp xoay
Rách chóp xoay có thể xảy ra sau một chấn thương rõ ràng hoặc hình thành từ từ do thoái hóa. Người bệnh thường đau khi nâng tay, yếu vai, khó xoay cánh tay và đau nhiều khi nằm lên bên vai tổn thương.
AAOS ghi nhận các biểu hiện thường gặp của rách chóp xoay gồm đau khi nghỉ hoặc về đêm, đau khi nâng và hạ cánh tay, yếu khi nâng hoặc xoay tay và có thể xuất hiện tiếng lạo xạo khi vận động. (Nguồn: AAOS – American Academy of Orthopaedic Surgeons – “Rotator Cuff Tears”)
Bệnh viện Bạch Mai cũng lưu ý rách chóp xoay có thể làm khớp vai yếu và đau. Triệu chứng thường gặp là đau âm ỉ, đau khi giơ tay quá đầu, đau tăng về đêm và khó hoặc không thể nâng tay. (Nguồn: Bệnh viện Bạch Mai – “Đau vai do rách chóp xoay khớp vai: Những điều cần biết”)
3. Đông cứng khớp vai
Đông cứng khớp vai thường gây đau, cứng và hạn chế rõ rệt khả năng vận động. Khác với nhiều bệnh lý chóp xoay, tình trạng này làm giảm cả vận động chủ động lẫn vận động thụ động.
Theo NHS, hai biểu hiện chính của đông cứng khớp vai là đau, có thể tăng về đêm và cứng khớp khiến người bệnh khó cử động. Quá trình phục hồi có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. (Nguồn: NHS – National Health Service :“Frozen shoulder”)
Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết đông cứng khớp vai được đặc trưng bởi đau và hạn chế cả vận động chủ động lẫn thụ động. Việc chẩn đoán chủ yếu dựa trên thăm khám; X-quang, siêu âm hoặc MRI có thể được sử dụng để phân biệt với các bệnh lý khác. (Nguồn: bệnh viện Trung ương Quân đội 108 – “Đông cứng khớp vai”)
4. Đau từ cột sống cổ hoặc cơ quan khác
Không phải mọi trường hợp đau ở vùng vai đều bắt nguồn từ khớp vai. Chèn ép rễ thần kinh cổ có thể gây đau lan từ cổ xuống vai và cánh tay, kèm tê, châm chích hoặc yếu tay.
Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức lưu ý đau vai còn có thể là đau xuất chiếu từ một số bệnh lý ngoài khớp, chẳng hạn bệnh tim, phổi hoặc đường mật. (Nguồn: Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức – “Đau vai không nên chủ quan”)
III. Khi nào đau vai cần được kiểm tra sớm?
Người bệnh nên chủ động đặt lịch kiểm tra khi có một trong những dấu hiệu sau:
- Đau vai kéo dài trên hai tuần và không cải thiện.
- Đau tăng dần hoặc tái phát nhiều lần.
- Đau về đêm làm mất ngủ.
- Khó giơ tay, mặc áo, chải tóc hoặc đưa tay ra sau lưng.
- Vai yếu, hay làm rơi đồ vật.
- Đau lan từ cổ xuống tay, kèm tê hoặc yếu cơ.
- Cứng khớp rõ vào buổi sáng.
- Có tiền sử ngã, va đập hoặc vận động mạnh.
- Đã dùng thuốc, xoa bóp hoặc tự tập nhưng không đỡ.
- Đang mắc đái tháo đường, bệnh tuyến giáp, viêm khớp hoặc bệnh lý cột sống cổ.
IV. Dấu hiệu cần đi cấp cứu
Theo BSCKII Nguyễn Quốc Tiến, cần đến cơ sở y tế ngay nếu đau vai đi kèm:
- Vai biến dạng sau chấn thương.
- Đau dữ dội, sưng đột ngột.
- Không thể cử động cánh tay.
- Tay lạnh, tím tái hoặc mất cảm giác.
- Đau vai xuất hiện đột ngột kèm tức ngực, khó thở, vã mồ hôi, buồn nôn hoặc choáng.
- Sốt, vùng vai sưng nóng đỏ.
- Yếu hoặc liệt tay xuất hiện nhanh.
Mayo Clinic khuyến cáo người bị chấn thương vai cần được chăm sóc khẩn cấp khi khớp vai biến dạng, không thể sử dụng cánh tay, đau dữ dội hoặc sưng đột ngột. (Nguồn: Mayo Clinic – “Shoulder pain: When to see a doctor”)
V. True Hope giúp kiểm tra đau vai đúng hướng như thế nào?
Mục tiêu của quá trình kiểm tra không phải là chỉ xác nhận “có đau vai”, mà cần làm rõ đau bắt nguồn từ đâu, cấu trúc nào bị ảnh hưởng và người bệnh đang ở giai đoạn nào.
1. Khai thác đặc điểm cơn đau
Bác sĩ tìm hiểu:
- Đau xuất hiện từ khi nào?
- Có liên quan đến ngã, chơi thể thao hoặc mang vác không?
- Đau khi giơ tay hay cả khi nghỉ?
- Đau có tăng về đêm không?
- Có tê, yếu hoặc đau lan xuống tay không?
- Người bệnh đang mắc bệnh nền nào?
- Trước đó đã sử dụng thuốc, tiêm hoặc tập luyện như thế nào?
2. Khám khớp vai và các vùng liên quan
Bác sĩ có thể so sánh:
- Vận động chủ động: người bệnh tự nâng và xoay tay.
- Vận động thụ động: bác sĩ hỗ trợ di chuyển cánh tay.
- Sức mạnh khi nâng, xoay trong và xoay ngoài.
- Khả năng đưa tay lên cao hoặc ra sau lưng.
- Tình trạng cột sống cổ, phản xạ và cảm giác ở cánh tay.
3. Sàng lọc bệnh nội khoa
Sàng lọc này đặc biệt quan trọng khi người bệnh đau cả hai vai, cứng khớp buổi sáng, mệt mỏi, sốt, đau ngực, khó thở hoặc có nhiều bệnh nền.
4. Chỉ định chẩn đoán hình ảnh theo tình trạng
Không phải người bị đau vai nào cũng cần chụp MRI ngay. Tùy kết quả thăm khám, bác sĩ có thể chỉ định:
| Phương pháp | Giá trị thường gặp |
| X-quang | Đánh giá xương, thoái hóa, gai xương, vôi hóa hoặc hậu quả chấn thương |
| Siêu âm | Quan sát gân chóp xoay, túi thanh dịch, dịch khớp và một số tổn thương mô mềm |
| MRI | Đánh giá chi tiết gân, cơ, sụn viền, dây chằng và cấu trúc mô mềm |
| Xét nghiệm | Hỗ trợ khi nghi ngờ viêm, nhiễm trùng hoặc bệnh lý toàn thân |
Tiêu chuẩn của American College of Radiology cho thấy lựa chọn phương tiện chẩn đoán hình ảnh cần dựa trên tình huống lâm sàng, chẳng hạn nghi tổn thương chóp xoay, đông cứng khớp vai, bất thường gân nhị đầu, mất vững khớp hoặc thoái hóa. (Nguồn: American College of Radiology – “ACR Appropriateness Criteria: Chronic Shoulder Pain”)
5. Hội chẩn ngoại khoa khi cần thiết
Theo BSCKII Lê Bá, không phải mọi trường hợp rách gân đều cần phẫu thuật. Quyết định can thiệp phụ thuộc vào mức độ tổn thương, sức cơ, thời gian mắc bệnh, tuổi, nhu cầu vận động và kết quả điều trị trước đó.
VI. Đau vai kéo dài có điều trị được không?
Phần lớn trường hợp có thể cải thiện khi xác định đúng nguyên nhân và tuân thủ kế hoạch điều trị. Các lựa chọn có thể bao gồm:
- Điều chỉnh hoạt động gây đau.
- Thuốc giảm đau hoặc chống viêm theo chỉ định.
- Chườm lạnh hoặc chườm ấm phù hợp từng giai đoạn.
- Vật lý trị liệu và phục hồi tầm vận động.
- Tăng sức mạnh nhóm cơ chóp xoay và cơ quanh xương bả vai.
- Tiêm điều trị khi có chỉ định rõ ràng.
- Điều trị bệnh nội khoa liên quan.
- Phẫu thuật trong một số tổn thương nặng hoặc không đáp ứng bảo tồn.
Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh tập vận động là nền tảng trong phục hồi viêm quanh khớp vai, nhưng bài tập phải được thực hiện đúng, đều đặn và phù hợp với từng người. (Nguồn: Bệnh viện Bạch Mai – “Phục hồi vận động khớp vai: ‘Chìa khóa’ giảm đau không cần phẫu thuật”)
Nếu bạn có câu hỏi nào cần bác sĩ chuyên môn giải đáp vui lòng điền vào form dưới đây hoặc liên hệ hotline: 0333.177.268 để được tư vấn miễn phí!
VII. Những điều không nên làm khi chưa biết nguyên nhân
Khi bị đau vai kéo dài, người bệnh không nên:
- Cố tập xuyên qua cơn đau dữ dội.
- Nhờ người không có chuyên môn kéo, bẻ hoặc nắn khớp.
- Bất động vai hoàn toàn trong thời gian dài.
- Tự mua thuốc chống viêm liên tục.
- Tự tiêm thuốc vào vùng vai.
- Chườm nóng lên vùng đang sưng nóng sau chấn thương.
- Chỉ dựa vào kết quả siêu âm mà bỏ qua thăm khám lâm sàng.
- Trì hoãn kiểm tra khi vai yếu hoặc mất khả năng nâng tay.
Thuốc chống viêm có thể không phù hợp với người bị bệnh dạ dày, thận, tim mạch, tăng huyết áp hoặc đang sử dụng thuốc chống đông. Việc sử dụng cần có hướng dẫn của bác sĩ.
Lưu ý: Thông tin trong bài có mục đích giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị trực tiếp của bác sĩ.
Tại Phòng khám Đa khoa Quốc tế True Hope, người bệnh bị đau vai kéo dài được thăm khám bởi bác sĩ chuyên khoa Cơ xương khớp để xác định đúng nguyên nhân thay vì chỉ điều trị triệu chứng. Dựa trên quá trình khám lâm sàng kết hợp với các phương tiện chẩn đoán như siêu âm, X-quang hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) khi có chỉ định, bác sĩ có thể đánh giá các bệnh lý như viêm gân chóp xoay, viêm bao hoạt dịch, thoái hóa khớp vai, đông cứng khớp vai hay các tổn thương phần mềm khác.
Sau khi có kết quả, người bệnh được tư vấn phác đồ điều trị phù hợp và hướng dẫn phục hồi chức năng nhằm giảm đau, cải thiện khả năng vận động, đồng thời hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển hoặc tái phát do điều trị không đúng nguyên nhân.
Nếu bạn đang lo lắng về tình trạng đau vai kéo dài, hãy đặt lịch kiểm tra tại True Hope để được các bác sĩ chẩn đoán và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.
Thông tin: Đặt lịch khám dưới đây hoặc liên hệ 0333.177.268 để được tư vấn
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/musculoskeletal-conditions
NHS – “Shoulder pain”
https://www.nhs.uk/symptoms/shoulder-pain/
NHS – “Frozen shoulder”
https://www.nhs.uk/conditions/frozen-shoulder/
American Academy of Orthopaedic Surgeons – “Shoulder Impingement/Rotator Cuff Tendinitis”
https://www.orthoinfo.org/diseases--conditions/shoulder-impingementrotator-cuff-tendinitis/
American Academy of Orthopaedic Surgeons – “Rotator Cuff Tears”
https://www.orthoinfo.org/diseases--conditions/rotator-cuff-tears/
American College of Radiology – “ACR Appropriateness Criteria: Chronic Shoulder Pain”
https://acsearch.acr.org/docs/3101482/narrative/
Mayo Clinic – “Shoulder pain: When to see a doctor”
https://www.mayoclinic.org/symptoms/shoulder-pain/basics/when-to-see-doctor/sym-20050696
Bệnh viện Bạch Mai – “Các bệnh lý khớp vai thường gặp ở người trung niên và cao tuổi”
https://bachmai.gov.vn/bai-viet/cac-benh-ly-khop-vai-thuong-gap-o-nguoi-trung-nien-va-cao-tuoi?id=43413df0-8f10-fe00-f948-958b87edcbe6
Bệnh viện Bạch Mai – “Đau vai do rách chóp xoay khớp vai: Những điều cần biết”
https://bachmai.gov.vn/bai-viet/dau-vai-do-rach-chop-xoay-khop-vai-nhung-dieu-can-biet?id=f17d59b6-1887-4fa9-9614-e46f4db85b7b
Bệnh viện Bạch Mai – “Phục hồi vận động khớp vai: ‘Chìa khóa’ giảm đau không cần phẫu thuật”
https://bachmai.gov.vn/bai-viet/phuc-hoi-van-dong-khop-vai-%E2%80%9Cchia-khoa%E2%80%9D-giam-dau-khong-can-phau-thuat?id=a6a0fba4-aded-46a0-afdf-4106ba3a0e05
Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 – “Đông cứng khớp vai”
https://www.benhvien108.vn/dong-cung-khop-vai.htm
Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức – “Đau vai không nên chủ quan”
https://benhvienvietduc.org/dau-vai-khong-nen-chu-quan.html
Câu hỏi thường gặp
1. Đau vai kéo dài bao lâu thì nên đi khám?
Nếu đau không cải thiện sau khoảng hai tuần, tái phát nhiều lần hoặc ảnh hưởng đến giấc ngủ và vận động, người bệnh nên đi khám.
2. Đau vai về đêm có phải rách chóp xoay không?
Đau về đêm có thể gặp trong rách chóp xoay, viêm gân hoặc đông cứng khớp vai. Cần kết hợp với sức cơ và tầm vận động để phân biệt.
3. Đau vai khi giơ tay thường do nguyên nhân gì?
Biểu hiện này thường gợi ý tổn thương gân chóp xoay, viêm túi thanh dịch hoặc hội chứng chèn ép, nhưng không thể kết luận chỉ dựa trên một triệu chứng.
4. Đau vai có liên quan đến thoái hóa đốt sống cổ không?
Có. Bệnh lý cột sống cổ có thể gây đau lan xuống vai và cánh tay, thường kèm tê, châm chích hoặc yếu tay.
5. Đau vai có cần chụp MRI ngay không?
Không phải trường hợp nào cũng cần MRI. Bác sĩ thường thăm khám trước, sau đó lựa chọn X-quang, siêu âm hoặc MRI tùy nguyên nhân nghi ngờ.
6. Có nên xoa bóp khi bị đau vai kéo dài không?
Xoa bóp nhẹ có thể giúp thư giãn cơ ở một số trường hợp, nhưng không thay thế việc chẩn đoán. Không nên nắn hoặc bẻ mạnh khi chưa loại trừ chấn thương, rách gân và mất vững khớp.
7. Có nên tiếp tục tập thể thao khi đang đau vai?
Nên tạm giảm các động tác gây đau, đặc biệt là nâng tạ hoặc giơ tay quá đầu. Việc trở lại tập luyện cần được điều chỉnh theo nguyên nhân và khả năng vận động.
8. Đông cứng khớp vai có tự khỏi không?
Tình trạng này có thể cải thiện theo thời gian nhưng thường diễn biến kéo dài. Can thiệp sớm giúp kiểm soát đau và hạn chế mất vận động.
9. Rách chóp xoay có bắt buộc phải phẫu thuật không?
Không. Nhiều trường hợp có thể điều trị bảo tồn. Phẫu thuật được cân nhắc dựa trên mức độ rách, sức cơ, nhu cầu vận động và đáp ứng điều trị.
10. Khám đau vai tại True Hope gồm những gì?
Tùy tình trạng, quá trình kiểm tra có thể bao gồm khai thác bệnh sử, khám tầm vận động, đánh giá sức cơ, kiểm tra cột sống cổ, sàng lọc bệnh nội khoa và chỉ định chẩn đoán hình ảnh phù hợp.
Bài viết liên quan
Lý do nên chọn Phòng khám Đa khoa Quốc tế True Hope
Trên 10 năm thành lập
Đội ngũ giáo sư, bác sĩ giỏi trực tiếp khám
Cơ sở vật chất hiện đại
Chi phí khám hợp lý
Bảo mật thông tin khách hàng
Chăm sóc khách hàng chu đáo
Lưu ý: Phòng khám hỗ trợ đặt phòng cho khách hàng ở tỉnh xa. LH Hotline đặt lịch khám: 0333 177 268
