07h00 - 17h00 từ Thứ 2 đến Chủ nhật
Tham vấn chuyên môn: BSCKI Phan Đình Long – Cơ xương khớp.
Đọc thêm:
>> Đau gối khi lên cầu thang: đừng vội đổ cho tuổi tác
>> Đau lưng lan xuống chân: khi nào cần kiểm tra thoát vị đĩa đệm?
Theo BSCKI Phan Đình Long, đau khớp vai là tình trạng thường gặp sau khi ngủ sai tư thế, mang vác nặng, chơi thể thao hoặc làm việc với cánh tay giơ cao trong thời gian dài. Vì cho rằng đây chỉ là biểu hiện mỏi cơ thông thường, nhiều người lập tức xoa dầu nóng, day ấn mạnh hoặc nhờ người “nắn lại khớp”. Tuy nhiên, đau vùng vai có thể xuất phát từ viêm gân, rách chóp xoay, đông cứng khớp, thoái hóa, trật khớp, gãy xương hoặc thậm chí một số bệnh lý không nằm tại khớp vai.
Việc tác động mạnh khi chưa xác định được nguyên nhân đau khớp vai không chỉ khó giải quyết căn nguyên mà còn có nguy cơ làm tăng sưng, đau hoặc khiến tổn thương trở nên nghiêm trọng hơn. Vì vậy, người bệnh cần quan sát triệu chứng, xử trí thận trọng và đi khám khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.
I. Vì sao không nên vội xoa dầu, nắn bóp khi đau khớp vai?
Xoa dầu tạo cảm giác nóng trên da, trong khi massage hoặc day ấn có thể giúp thư giãn cơ tạm thời. Những biện pháp này có thể phù hợp với một số trường hợp căng cơ nhẹ, nhưng không phải mọi cơn đau vai đều bắt nguồn từ cơ.
Khớp vai được cấu tạo từ xương, sụn, bao khớp, dây chằng, gân, cơ và túi hoạt dịch. Chỉ cần một trong những cấu trúc này bị viêm, rách hoặc mất ổn định, người bệnh đều có thể cảm thấy đau và hạn chế vận động.
Theo Hull University Teaching Hospitals NHS Trust, massage và chườm nóng nên tránh trong 72 giờ đầu của tổn thương phần mềm cấp tính vì có thể bất lợi cho quá trình hồi phục sớm. (Nguồn: Hull University Teaching Hospitals NHS Trust – “Soft Tissue Injury: Shoulder”)
Như vậy, việc vội vàng xoa bóp đau vai có thể dẫn đến một số vấn đề:
- Làm tăng sưng, bầm tím hoặc chảy máu mô mềm trong giai đoạn chấn thương cấp.
- Gây đau mạnh hơn nếu gân, dây chằng hoặc bao khớp đang bị tổn thương.
- Làm người bệnh chủ quan vì cảm giác nóng hoặc dễ chịu chỉ xuất hiện tạm thời.
- Trì hoãn việc phát hiện rách gân, trật khớp, gãy xương hoặc nhiễm trùng.
- Tăng nguy cơ tổn thương mạch máu, thần kinh nếu tự nắn một khớp đang biến dạng.
II. Những nguyên nhân đau khớp vai thường gặp
Theo NHS, đau và cứng vai kéo dài có thể liên quan đến đông cứng khớp hoặc viêm khớp; đau tăng khi sử dụng cánh tay thường gặp trong viêm gân, viêm túi hoạt dịch hoặc hội chứng chèn ép. Trường hợp đau đột ngột, không thể cử động hoặc vai biến dạng cần nghĩ đến trật khớp, gãy xương hay đứt gân. (Nguồn: NHS – “Shoulder pain”)
| Nguyên nhân | Biểu hiện gợi ý | Vì sao không nên tự nắn bóp? |
| Căng cơ, quá tải | Đau sau vận động, bê vật nặng hoặc làm việc quá đầu | Day ấn quá mạnh có thể làm vùng tổn thương đau và sưng thêm |
| Viêm gân, chèn ép vai | Đau vai khi giơ tay, mặc áo, chải đầu hoặc với tay lên cao | Tác động mạnh không giải quyết tình trạng viêm hoặc chèn ép gân |
| Rách chóp xoay | Đau về đêm, yếu tay, khó nâng hoặc xoay cánh tay | Nắn kéo có thể làm tăng đau và ảnh hưởng vùng gân đang tổn thương |
| Đông cứng khớp vai | Đau kèm cứng khớp, cả vận động chủ động và thụ động đều hạn chế | Ép vận động quá mức có thể gây đau dữ dội |
| Thoái hóa hoặc viêm khớp | Đau sâu trong khớp, cứng, lạo xạo, giảm biên độ vận động | Cần đánh giá loại viêm khớp và mức độ tổn thương trước khi điều trị |
| Trật khớp, gãy xương | Đau dữ dội sau ngã, vai biến dạng, sưng bầm, không thể cử động | Tự nắn có thể gây tổn thương mạch máu, thần kinh hoặc làm xương di lệch |
| Đau lan từ cổ hoặc thần kinh | Đau từ cổ xuống vai, tê tay, yếu tay | Xoa bóp tại vai không xử lý được vị trí chèn ép thần kinh |
| Nguyên nhân toàn thân | Đau vai trái kèm tức ngực, khó thở, vã mồ hôi | Có thể là tình trạng cấp cứu, không phải bệnh cơ xương khớp đơn thuần |
1. Đau vai khi giơ tay có thể liên quan đến chóp xoay
Chóp xoay là nhóm cơ và gân giúp giữ ổn định khớp vai, đồng thời hỗ trợ nâng và xoay cánh tay. Tổn thương chóp xoay có thể xuất hiện sau một lần ngã, giật mạnh cánh tay hoặc phát triển từ từ do tuổi tác và vận động lặp đi lặp lại.
American Academy of Orthopaedic Surgeons cho biết các biểu hiện thường gặp của rách chóp xoay gồm đau lúc nghỉ hoặc ban đêm, đau khi nâng và hạ cánh tay, yếu khi nâng hoặc xoay tay và có thể xuất hiện tiếng lạo xạo khi vận động. Người làm công việc thường xuyên giơ tay cao và người trên 40 tuổi có nguy cơ cao hơn. (Nguồn: American Academy of Orthopaedic Surgeons – “Rotator Cuff Tears”)
Theo BSCKI Phan Đình Long, người bệnh nên đi khám nếu nhận thấy:
- Đau tăng khi đưa tay lên cao hoặc vòng tay ra sau lưng.
- Đau làm thức giấc, đặc biệt khi nằm nghiêng bên vai bị đau.
- Cánh tay yếu rõ rệt, khó chải đầu, mặc áo hoặc lấy đồ trên cao.
- Có tiếng “rắc” sau chấn thương và ngay sau đó không thể nâng tay.
- Đau kéo dài hoặc tăng dần dù đã giảm vận động.
2. Đau khớp vai ban đêm và cứng vai có thể là đông cứng khớp
Đau khớp vai ban đêm kèm hạn chế vận động tăng dần có thể liên quan đến đông cứng khớp vai, còn gọi là viêm bao khớp dính. Tình trạng này không chỉ gây đau mà còn khiến người bệnh khó tự nâng tay và khó cử động ngay cả khi có người hỗ trợ.
Theo NHS, hai biểu hiện chính của đông cứng khớp vai là đau, có thể tăng về đêm và ảnh hưởng giấc ngủ; đồng thời vai bị cứng, khó vận động. Quá trình hồi phục có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí lâu hơn ở một số trường hợp.
(Nguồn: NHS – “Frozen shoulder”)
Đối với đông cứng khớp vai, việc cố kéo, bẻ hoặc ép khớp vượt quá ngưỡng chịu đau không giúp vai “mở nhanh” hơn. Hướng phục hồi cần được điều chỉnh theo giai đoạn bệnh, mức độ đau và biên độ vận động thực tế.
3. Đau vai kéo dài có thể do thoái hóa hoặc viêm khớp
Thoái hóa khớp vai thường tiến triển từ từ. Người bệnh có thể cảm thấy đau sâu trong khớp, cứng vai, lạo xạo khi vận động và khó thực hiện các động tác sinh hoạt hằng ngày.
American Academy of Orthopaedic Surgeons cho biết đau là triệu chứng phổ biến nhất của viêm khớp vai. Cơn đau thường tăng khi hoạt động và có xu hướng nặng dần theo thời gian. Vị trí đau có thể nằm ở phía trên, bên cạnh hoặc phía sau vai tùy khớp bị ảnh hưởng. (Nguồn: American Academy of Orthopaedic Surgeons – “Arthritis of the Shoulder”)
Với nhóm nguyên nhân này, người bệnh cần được đánh giá tiền sử, tuổi, nghề nghiệp, chấn thương cũ, bệnh viêm khớp và các bệnh nội khoa đi kèm. Không nên chỉ dựa vào cảm giác đau để tự mua thuốc hoặc điều trị bằng dầu nóng kéo dài.
III. Tuyệt đối không tự nắn khi nghi ngờ trật khớp vai
Trật khớp vai thường xảy ra sau ngã chống tay, va đập mạnh, tai nạn hoặc chấn thương thể thao. Người bệnh có thể đau dữ dội, không thể cử động tay, vùng vai sưng bầm hoặc thay đổi hình dạng.
NHS khuyến cáo người nghi ngờ trật khớp cần được hỗ trợ y tế sớm, không tự điều trị và không cố đưa cánh tay trở lại vị trí. Trong thời gian chờ hỗ trợ, có thể giữ tay ở tư thế thoải mái, dùng khăn hoặc đai để nâng đỡ và chườm lạnh qua lớp vải. (Nguồn: NHS – “Dislocated shoulder”)
Tự nắn khớp có thể làm tổn thương thêm xương, dây chằng, mạch máu hoặc thần kinh quanh vai. Đây là thao tác cần được thực hiện bởi nhân viên y tế sau khi đánh giá và chụp kiểm tra phù hợp.
IV. Khi nào đau khớp vai cần đi khám ngay?
Người bệnh không nên tiếp tục xoa dầu hoặc chờ theo dõi tại nhà nếu có một trong các dấu hiệu sau:
- Đau xuất hiện sau ngã, tai nạn hoặc va đập mạnh.
- Vai biến dạng, sưng nhanh hoặc bầm tím nhiều.
- Không thể nâng hoặc cử động cánh tay.
- Đau dữ dội đột ngột hoặc tăng nhanh.
- Tay tê bì kéo dài, yếu, mất cảm giác, lạnh hoặc đổi màu.
- Vai nóng đỏ, sưng kèm sốt hoặc mệt mỏi.
- Đau hai vai dữ dội không rõ nguyên nhân.
- Đau vai trái kèm tức ngực, khó thở, chóng mặt hoặc vã mồ hôi.
MedlinePlus lưu ý đau vai trái đột ngột đi kèm đau ngực lan lên hàm, cổ hoặc cánh tay, khó thở, chóng mặt hay vã mồ hôi có thể liên quan đến cơn đau tim và cần được cấp cứu. (Nguồn: U.S. National Library of Medicine – MedlinePlus, “Shoulder pain”)
V. Có thể làm gì tại nhà khi chưa rõ nguyên nhân?
Nếu cơn đau nhẹ, không có chấn thương mạnh, biến dạng, tê yếu hoặc dấu hiệu toàn thân, người bệnh có thể:
- Tạm dừng động tác làm đau tăng, đặc biệt là nâng vật nặng và giơ tay quá đầu.
- Giữ cánh tay ở tư thế thoải mái, tránh nằm đè lên bên vai đau.
- Chườm lạnh qua lớp khăn trong giai đoạn mới đau hoặc sau vận động quá mức.
- Không chườm trực tiếp đá lạnh lên da.
- Vận động nhẹ trong giới hạn chịu đựng, không bất động hoàn toàn kéo dài.
- Không tự tập với tạ nặng hoặc thực hiện bài kéo giãn mạnh.
- Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng thuốc giảm đau, nhất là khi có bệnh gan, thận, dạ dày, tim mạch hoặc đang dùng thuốc chống đông.
Theo NHS, người bị đau vai nên duy trì vận động nhẹ, tránh những hoạt động làm triệu chứng nặng hơn và không tự thực hiện các bài tập gắng sức. Nếu đau không bắt đầu cải thiện sau khoảng hai tuần hoặc rất khó cử động tay, người bệnh nên được khám. (Nguồn: NHS – “Shoulder pain”)
VI. Bác sĩ chẩn đoán đau khớp vai như thế nào?
Khi khám đau khớp vai, bác sĩ thường đánh giá:
- Vị trí, thời điểm và tính chất cơn đau.
- Cơ chế chấn thương hoặc hoạt động gây đau.
- Khả năng nâng, xoay và đưa tay ra sau.
- Sức cơ, cảm giác, phản xạ và tuần hoàn ở cánh tay.
- Mức độ hạn chế vận động chủ động và thụ động.
- Tiền sử bệnh khớp, đái tháo đường, bệnh tuyến giáp hoặc bệnh tim mạch.
Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định X-quang để đánh giá xương và khớp; siêu âm hoặc cộng hưởng từ để khảo sát gân, cơ và các mô mềm. Không phải người đau vai nào cũng cần thực hiện đầy đủ tất cả phương pháp chẩn đoán hình ảnh.
Nếu bạn có câu hỏi nào cần bác sĩ chuyên môn giải đáp vui lòng điền vào form dưới đây hoặc liên hệ hotline: 0333.177.268 để được tư vấn miễn phí!
VII. Điều trị đau khớp vai dựa trên nguyên nhân như thế nào?
Không có một phương pháp điều trị chung cho tất cả trường hợp đau khớp vai. Hướng xử trí có thể gồm:
- Điều chỉnh hoạt động và tư thế.
- Thuốc giảm đau hoặc chống viêm theo chỉ định.
- Vật lý trị liệu và bài tập phục hồi phù hợp.
- Tiêm nội khớp hoặc quanh gân trong một số trường hợp được bác sĩ chỉ định.
- Bất động tạm thời nếu có chấn thương.
- Can thiệp ngoại khoa khi tổn thương nặng hoặc điều trị bảo tồn không hiệu quả.
Mục tiêu không chỉ là làm dịu cơn đau trước mắt mà còn phục hồi biên độ vận động, sức mạnh, độ ổn định của khớp và hạn chế tái phát.
Đau khớp vai có thể chỉ do quá tải nhẹ nhưng cũng có thể là dấu hiệu của viêm gân, rách chóp xoay, đông cứng khớp vai, thoái hóa, trật khớp hoặc bệnh lý toàn thân. Vì vậy, người bệnh không nên vội xoa dầu, day ấn hoặc nhờ người nắn khớp khi chưa xác định nguyên nhân.
Nếu đau xuất hiện sau chấn thương, vai biến dạng, không thể nâng tay, có tê yếu, sốt hoặc đau vai trái kèm khó thở, cần đến cơ sở y tế để được đánh giá kịp thời. Với cơn đau kéo dài, thăm khám sớm giúp xác định đúng cấu trúc tổn thương và xây dựng kế hoạch điều trị, phục hồi phù hợp.
Lưu ý: Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin sức khỏe, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ. Nếu đau vai sau chấn thương, vai biến dạng, không nâng được tay,tê yếu, hoặc đau vai trái kèm khó thở — hãy đến cơ sở y tế ngay.
Tại Phòng khám Đa khoa Quốc tế True Hope, người bệnh bị đau khớp vai được bác sĩ chuyên khoa Cơ xương khớp thăm khám kỹ lưỡng nhằm xác định chính xác nguyên nhân gây đau trước khi đưa ra phương pháp điều trị. Thông qua khám lâm sàng kết hợp với các cận lâm sàng cần thiết như siêu âm, X-quang hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) khi có chỉ định, bác sĩ có thể đánh giá tình trạng viêm gân, tổn thương chóp xoay, thoái hóa khớp, viêm bao hoạt dịch hoặc các bệnh lý khác vùng vai.
Dựa trên kết quả thăm khám, người bệnh được tư vấn phác đồ điều trị phù hợp, kết hợp hướng dẫn vận động và phục hồi chức năng nhằm giảm đau, cải thiện khả năng vận động và hạn chế nguy cơ biến chứng do tự ý xoa dầu, nắn bóp hoặc điều trị không đúng nguyên nhân.
Nếu bạn đang lo lắng về tình trạng đau khớp vai, hãy đặt lịch kiểm tra tại True Hope để được các bác sĩ thăm khám và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp
Thông tin: Đặt lịch khám dưới đây hoặc liên hệ 0333.177.268 để được tư vấn
https://www.nhs.uk/symptoms/shoulder-pain/
National Health Service – NHS – “Frozen shoulder”
https://www.nhs.uk/conditions/frozen-shoulder/
National Health Service – NHS – “Dislocated shoulder”
https://www.nhs.uk/conditions/dislocated-shoulder/
Hull University Teaching Hospitals NHS Trust – “Soft Tissue Injury: Shoulder”
https://www.hey.nhs.uk/patient-leaflet/soft-tissue-injury-shoulder/
American Academy of Orthopaedic Surgeons – AAOS – “Rotator Cuff Tears”
https://www.orthoinfo.org/diseases--conditions/rotator-cuff-tears/
American Academy of Orthopaedic Surgeons – AAOS – “Arthritis of the Shoulder”
https://www.orthoinfo.org/diseases--conditions/arthritis-of-the-shoulder/
U.S. National Library of Medicine – MedlinePlus – “Shoulder pain”
https://medlineplus.gov/ency/article/003171.htm
Câu hỏi thường gặp
1. Đau khớp vai có nên xoa dầu không?
Xoa dầu có thể tạo cảm giác ấm và giảm khó chịu tạm thời nhưng không điều trị được nguyên nhân. Không nên xoa dầu nóng trong giai đoạn chấn thương cấp có sưng, bầm hoặc chưa loại trừ rách gân, trật khớp.
2. Đau vai có nên đi nắn khớp không?
Không nên tự nắn hoặc nhờ người không có chuyên môn nắn khớp. Đặc biệt, khi vai biến dạng, đau dữ dội hoặc không cử động được, cần cố định tương đối và đi khám ngay.
3. Vì sao đau vai khi giơ tay?
Đau vai khi giơ tay có thể liên quan đến viêm gân, viêm túi hoạt dịch, hội chứng chèn ép hoặc tổn thương chóp xoay. Cần khám nếu triệu chứng kéo dài, kèm yếu tay hoặc đau ban đêm.
4. Đau khớp vai ban đêm là bệnh gì?
Tình trạng này thường gặp trong tổn thương chóp xoay, viêm gân hoặc đông cứng khớp vai. Tuy nhiên, cần kết hợp với mức độ cứng khớp, yếu tay và tiền sử chấn thương để xác định nguyên nhân.
5. Đau vai có nên chườm nóng không?
Chườm nóng không phù hợp trong giai đoạn đầu của chấn thương có sưng hoặc bầm tím. Với đau mạn tính không có sưng nóng, nhiệt ấm có thể giúp thư giãn, nhưng cần dùng qua lớp khăn và tránh gây bỏng.
6. Đau vai bao lâu thì cần đi khám?
Nên đi khám sớm nếu đau tăng, hạn chế vận động rõ hoặc xuất hiện sau chấn thương. Với đau nhẹ không có dấu hiệu nguy hiểm, cần khám nếu triệu chứng không bắt đầu cải thiện sau khoảng hai tuần.
7. Đau vai có phải do thoái hóa không?
Thoái hóa là một nguyên nhân nhưng không phải trường hợp nào cũng do thoái hóa. Viêm gân, chèn ép, đông cứng khớp, chấn thương và đau lan từ cổ cũng có thể gây triệu chứng tương tự.
8. Rách chóp xoay có tự khỏi không?
Một số tổn thương nhỏ có thể cải thiện bằng điều chỉnh vận động và phục hồi chức năng. Tuy nhiên, vết rách có thể tiến triển, vì vậy người bệnh yếu tay, đau ban đêm hoặc đau sau chấn thương nên được đánh giá.
9. Có nên bất động hoàn toàn cánh tay khi đau vai?
Không nên bất động kéo dài nếu không có chỉ định vì có thể làm tăng cứng khớp. Tuy nhiên, nếu nghi trật khớp, gãy xương hoặc chấn thương nặng, cần hạn chế cử động và chờ nhân viên y tế xử trí.
10. Đau vai trái có nguy hiểm không?
Phần lớn trường hợp liên quan đến cơ xương khớp. Tuy nhiên, đau vai trái kèm tức ngực, khó thở, buồn nôn, chóng mặt hoặc vã mồ hôi cần được cấp cứu vì có thể liên quan đến bệnh tim mạch.
Bài viết liên quan
Lý do nên chọn Phòng khám Đa khoa Quốc tế True Hope
Trên 10 năm thành lập
Đội ngũ giáo sư, bác sĩ giỏi trực tiếp khám
Cơ sở vật chất hiện đại
Chi phí khám hợp lý
Bảo mật thông tin khách hàng
Chăm sóc khách hàng chu đáo
Lưu ý: Phòng khám hỗ trợ đặt phòng cho khách hàng ở tỉnh xa. LH Hotline đặt lịch khám: 0333 177 268
